ეკოფაქტი

ნინა ლორთქიფანიძე

შავი ზღვის ნაპირებზე გაშენებული ქალაქი ფოთი, რომლის წარმოთქმის დროსაც ყველას გონებაში – ფაზისი, ოქროს საწმისი და არგონავტები მოსდის უდიდესი ტურისტული პოტენციალის ქალაქია. ისტორია, კულტურა, არქიტექტურა, ეროვნული პარკები, ტბები და ზღვა – განა რა არის საჭირო მეტი ადამიანისთვის ვისაც მოგზაურობა უყვარს.

ნინა ლორთქიფანიძე

2020 წლიდან მსოფლიო COVID-19 ებრძვის, რომელმაც დღეის მონაცემებით 5 324 675– ზე მეტი ადამიანი უკვე იმსხვერპლა. მიუხედავად რამდენიმე სახის ვაქცინის შექმნისა, ვირუსისა და მასთან ერთად, პანდემიის დასასრულს ბოლო არ უჩანს. ვირუსმა ძალიან დიდი ეკონომიკური და მორალური ზიანი მიაყენა მსოფლიოს. შეიცვალა ადამიანების ყოველდღიული ცხოვრება, თითქოს მათ უკვე ისწავლეს ვირუსთან ერთად ცხოვრებაც კი და ნელ-ნელა მსოფლიო მცირედი პროცენტით ჩვეულ რიტმს უბრუნდება.

ოლიკო ცისკარიშვილი

ქალაქ თელავიდან აღმოსავლეთით 20, ქალაქ ყვარლიდან კი 16 კმ-ში, ზღვის დონიდან 480 მ-ზე, მდებარეობს შუა საუკუნეების ციხე-ქალაქი გრემი. აქ, ოდესღაც კახეთის მეფეთა რეზიდენცია (1466-1614 წ.წ.) იყო. უძველესი ციხე-ქალაქის მარჯვნივ, გზას თუ აუყვებით ზევით, რამდენიმე ათეული მეტრის შემდეგ, მიადგებით ღია მწვანე კარს, ეზოში კი დგას უკვე სამსართულიანი საინფორმაციო სამედიცინო-ფსიქოლოგიური ცენტრი „თანადგომა“ სადაც დამოკიდებული (ნარკომომხმარებელი, თამაშდამოკიდებულები, ალკოგოლდამოკიდებულები) ადამიანები რეაბილიტაციას გადიან. ცენტრში, რომელიც 2016 წლიდან სტაბილურად ფუნქციონირებს, უკვე რეაბილიტაცია 50-ზე მეტმა ადამიანმა გაიარა.

ლანა ლობჯანიძე

,, კარგ ლექსს რომ დასწერ, ხე დარგე!

თუ ვერ დასწერე, რა უშავს,

ნურც რას იდარდებ, მეტადრე,

ხის დარგვა ხომ შეგიძლია,

შენც ადექი და ხე დარგე“

   მეც ავდექი და ხე დავრგე აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარანში, სადაც CENN-ის მხარდაჭერით ხორციელდება პროექტი. „Green, Green and Green“, (მწვანე, მწვანე და მწვანე) – ომახიანი ხმით გვეუბნება თავის დევიზს ჯონ ნიკრემი, რომელიც საქართველოში წლების წინ ჩამოვიდა დანიიდან და ალვის ხეების ტყის გაშენებას მიჰყო ხელი. როგორც CENN-ის რეგიონული კოორდინატორი, სამეგრელო-ზემო სვანეთში, მაია კოდუა გვეუბნება იგეგმება ბრეკეტების ქარხნის დაარსება.  ,,მნიშვნელოვანია გათბობის ალტერნატიული საშუალებები და ერთ-ერთი ალტერნატივა შეშის, რა თქმა უნდა, არის ნარჩენი ბიომასისგან ბრეკეტების დამზადება და ამ ბრეკეტების წარმოება, მოხმარება და პოპულარიზაცია. მნიშვნელოვანია,  საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება ამ კუთხით“, – ამბობს ის.

ანანო ბლიაძე

„ზოგიერთ სოფელში თბილი წყალი სკოლიდან მეზობლებმა სახლებშიც გადაიყვანეს,“ – ამბობს არასამთავრობო ორგანიზაციის „სენის“ ენერგოეფექტური ტექნოლოგიები ზემო აჭარის სკოლებში პროექტის ტექნიკური შემსრულებელი ინდ.მეწარმე ემზარ ბერიძე და აღნიშნავს, რომ მაღალმთიანი აჭარის სოფლებისთვის, სადაც ელექტროენერგიისა თუ გაზმომარაგების მიწოდება შეზღუდულია, ამ პროექტის განხორციელება დიდ სარგებელსა და კომფორტს წარმოადგენს.

 ადგილობრივებისგან გავარკვიეთ, რომ მზის წყლის გამათბობლებსა და ფოტოვოლტაიკურ ბატარეებს, თავდაპირველად დიდი აჟიოტაჟი გამოუწვევია: „თავიდან არ იცოდნენ რამდენად სასარგებლო იქნებოდა ახალი, ენერგოეფექტური ტექნოლოგიები და ფიქრობდნენ, რომ ერთი კაცის მოქმედება ხეების მასიურ გაჩეხვაში წვლილს არ შეიტანდა, თუმცა ეკოკლუბების, ახალი ტექნოლოგიების დამონტაჟების, მისი სარგებლიანობის დანახვისა და ცნობიერების ამაღლების ხარჯზე, ჩვენი გარშემომყოფებისთვისაც ახალი პერსპექტივის დანახვა შესაძლებელი გახადა”,- ამბობს ქედის საჯარო სკოლის ერთ-ერთი მოსწავლე.

მელანო ჭეიშვილი

ზემო აჭარის სკოლებში ზარი დაირეკა. „ჯალაბაშვილების“ სკოლაში 13 მოსწავლის 14 მასწავლებელი საგაკვეთილო პროცესს მორჩა და თბილ სამასწავლებლოში შეკრებილი მასწავლებლები ერთმანეთს უზიარებენ დღის ამბებს. აქ ბავშვებს ვერ მივუსწარით, თუმცა ვნახეთ ენერგოეფექტური ღუმელებით, როგორ თბება ხისგან ნაგები ძველი სკოლა, სადაც სხვადასხვა სოფლებიდან დადიან მოსწავლეები. სკოლაში, სადაც ხანდახან კლასში თითო ბავშვია, ყველა კლასი ენერგო ეფექტური ღუმელით თბება. სკოლაშიც ისეთი სითბო და სიმყუდროვეა ბავშვებსაც უხარიათ სწავლა.

რამდენიმე დღის წინ, CENN-ის პროექტის – „ტყის მდგრადი მართვა სოფლის განვითარებისთვის“ ფარგლებში, ქედისა და აბაშის მუნიციპალიტეტებში მედიატური გაიმართა. მედიატურის მიზანი იყო, აღნიშნულ მუნიციპალიტეტებში შეშის ალტერნატიული ენერგიის მოხმარებისა და წარმოების გაცნობა დაინტერესებული მხარეებისთვის.

გამომცემლობამ “ჩემი გამომცემლობა” გამოსცა, მისტიკოსი ოშო რაჯნიშის კიდევ ორი წიგნი “ზარატუსტრა: გზა აღმასვლისკენ” და “ზარატუსტრა: მოცეკვავე ღმერთი”. ოშოს „ზარატუსტრა: გზა აღმასვლისაკენ“ საუბრები ფრიდრიხ ნიცშეს წიგნზე „ასე იტყოდა ზარატუსტრა“.

ოლიკო ცისკარიშილი

წყლის რესურსებს უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება მოსახლეობისათვის ხელსაყრელი საცხოვრებელი პირობების უზრუნველყოფის, ეკონომიკის ნორმალური ფუნქციონირებისა და გარემოს შენარჩუნებაში. მოსახლეობის,  მრეწველობის, ენერგეტიკის და სოფლის მეურნეობის წყლით უზრუნველყოფა ერთ-ერთი პრიორიტეტული ამოცანაა ქვეყნების ნორმალური ფუნქციობისათვის.

დღეისათვის, საქართველოში, 35,204 ოჯახია რეგისტრირებული, რომლებიც ბუნებრივი სტიქიის საშიშროების ზონაში ცხოვრობენ, მათგან 11,000 ექვემდებარება უსაფრთხო ადგილას განსახლებას.

ოლიკო ცისკარიშვილი

ჩემს უბანში, ვაზისუბანში, კორპუსების გაცხოველებული მშენებლობა უკვე რამდენიმე წელია მიმდინარეობს. ერთ-ერთ მათგანს პატარა მდინარის კალაპოტზე აშენებენ. გზის სავალი ნაწილის გამო, ეს პაწაწინა მდინარე ვაზისუბნულა, ისედაც გვირაბში გადის და მერე ვაზისუბანსა და ვარკეთილს შორის მდებარე ხევში ჩაედინება. მერე ალბათ მტკვარსაც უერთდება. რამდენიმე წლის წინ ვერეს ხეობაშიც ასე მოედინებოდა უწყნინარად ვერეს მდინარე, ვიდრე კატასტროფის წინაშე არ აღმოვჩნდით და ადამიანების სიცოცხლე არ შეიწირა. სწორედ ამ კატასტროფის შემდეგ ვუყურებ შიშით – ჩვენი პაწაწინა მდინარეც არ გაბრაზდეს და თავზე წამომდგარი შენობა არ ჩამოანგრიოს.