RSS

ნამახვანჰესი და პრობლემები

ნამაჰვანჰესის წინააღმდეგ რიონის მცველები 169 დღე იბრძოდნენ, 11 აპრილს, მათ პოლიციამ კარვები დაუშალა და გადაადგილების უფლებას არ აძლევენ. ის ადგილი, სადაც პროტესტანტებს კარვები ჰქონდათ გაშლილი, ტრაქტორით გადახნეს. ენკას წარმომადგენლები კი ამტკიცებენ, რომ ტერიტორია კომპანიის საკუთრებაა. აქციის მონაწილეთა უმრავლესობამ ღამე ღია ცის ქვეშ გაატარა.

ცოტა ხნის წინ, პოლიციასთან დაპირისპირების შედეგად, აქციის მონაწილეები ქუთაისისკენ, ენკას ოფისისკენ დაიძრნენ, რათა იქ გააგრძელონ პროტესტი.

“მწვანე ალტერნატივის” წარმომადგენელი ირაკლი მაჭარაშვილი ამბობს: ხშირად საუბრობენ იმაზე, ნამახვანჰესთან დაკავშირებით რა არის ძირითადი პრობლემა – მიწის გადაცემა, ეკოლოგია თუ ხელშეკრულების შინაარსი. სინამდვილეში, სამივე ეს საკითხი ერთმანეთთან არის დაკავშირებული და ზეგავლენას ახდენს ერთმანეთზე.

🔻 კანონმდებლობით, დიდი ჰესის მშენებლობაზე გადაწყვეტილების მიღების მთავარი პროცედურა არის გარემოზე ზემოქმედების შეფასება, რომელიც უნდა მოიცავდეს ამ საქმიანობის აუცილებლობის დასაბუთებას, რაც გულისხმობს დანაკარგისა და მიღებული სარგებლის შედარებას გარემოსდაცვით, კულტურულ, ეკონომიკურ და სოციალურ ჭრილში (საქართველოს კანონი „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსი“, მუხლი 10. 3.“ზ“). მსგავსი რამ ნამახვანჰესის პროექტთან მიმართებაში არ გაკეთებულა. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ გაცემული გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების (ანუ გარემოზე ზემოქმედების ნებართვის) საფუძველზე უნდა გაიცეს მშენებლობის ნებართვა (ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სსიპ „ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო“). მხოლოდ ამ დოკუმენტების საფუძველზე იქნებოდა ლოგიკური და სამართლიანი, კომპანიისთვის იმ მიწის გადაცემა, რომელზეც მშენებლობა გადაწყდა ზემოხსენებული ორი ნებართვის საფუძველზე.

🔻 ნამახვანჰესზე პროცესი სრულიად საპირისპიროდ, თავდაყირა წარიმართა. საქართველოს მთავრობამ შპს „ენკა რინიუებლზს“, რომელსაც ნამახვანჰესის აშენება სურს, იქამდე დაუდო ხელშეკრულება (ქვეყნისთვის ყოვლად კაბალური) და განკარგულებით რიონის ხეობის მიწები გადასცა, ვიდრე ნამახვანის ჰესების კასკადის მშენებლობაზე ნებართვები გაიცემოდა. ყველა საფეხურზე იკვეთება კორუფციის ნიშნები. • 2019 წლის თებერვალში „ენკას“ დაევალა ახალი გზშ-ს მომზადება, ახალი გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილებისა და მშენებლობის ნებართვის აღება, ვინაიდან 2015 წელს გაცემული მშენებლობის ნებართვის საფუძველზე ჰესის მშენებლობის დაწყება შეუძლებელი აღმოჩნდა (რაც ადასტურებს 2015 წლის გარემოზე ზემოქმედების შეფასების დაბალ ხარისხსა და ხაზს უსვამს მშენებლობის ნებართვის არაობიექტურობას).• 2019 წლის 25 აპრილს ინვესტორსა და საქართველოს მთავრობას შორის გაფორმდა ნამახვანი ჰესების კასკადის პროექტის მშენებლობის, ფლობისა და ოპერირების ხელშეკრულება. • 2019 წლის 21 ნოემბერის N2405 მთავრობის განკარგულებით, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწა/ქონება შპს „ენკა რინიუებლზისთვის“ აღნაგობის უფლებით და პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაეცა.• გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება 2020 წლის 28 თებერვალს გასცა.• 2020 წლის 22 აპრილს „სამშენებლო და ტექნიკური ზედამხედველობის სააგენტომ“ ქვემო ნამოხვანი ჰესის მშენებლობის ნებართვა დაამტკიცა.

🔻 აქვე აღსანიშნავია, რომ როგორც გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება, ისე მშენებლობის ნებართვა გაცემულია გარკვეული პირობებით, რომლებიც ჯერჯერობით არ არს შესრულებული.

🔻 ამრიგად, მთავრობა გახდა ხელშეკრულების დადებისა და მიწის გადაცემასთან დაკავშირებული საკუთარი გადაწყვეტილებების მძევალი, რამაც განაპირობა ის, რომ როგორ გარემოზე ზემოქმედების შეფასება და მასთან დაკავშირებული ნებართვის გაცემის პროცესი, ისე მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესი, წარიმართა არაობიექტურად და კანონდარღვევებით.

🔻 ნათელია, რომ მიწის გადაცემის, ბუნებრივ და სოციალურ გარემოზე ზემოქმედების და ხელშეკრულების საკითხების ცალ-ცალკე განხილვა არის ნებსით თუ უნებლიედ დაშვებული შეცდომა და დემაგოგია, რომელსაც მიმართავენ ნამახვანჰესის მომხრე სხვადასხვა ინტერესთა ჯგუფები.

ფოტო – დათო სიმონიას “ფეისბუქ” გვერდიდან

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 12/04/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

გამოიცა ლექსების კრებული “მზეს ველოდები”

ოლიკო ცისკარიშვილის პოეტური კრებული „მზეს ველოდები“ პანდემიის დროს დაწერილი ლექსებია. როგროც ავტორი ამბობს, პოეზიით ებრძოდა პანდემიის გამო თავსდატეხილ პრობლემებს. კრებული ილუსტრირებულია მხატვარ გელა ღაჭავას ნახატებით. წიგნის პირველ გვერდზე თავად ავტორის გადაღებული ფოტოა. „ეს პანდემიური ავტოპორტრეტი“ – ამბობს ავტორი. კრებულის ბოლო გვერდზე ფოტო ეკუთვნის ფოტოგრაფ თამარ ხუციშვილს. ამ პატარა კრებულს რედაქტორობა კი გაუწია ია მაჭავარიანმა. „იასთან ერთად, ტელეფონით, საათობით განვიხილავდით თითოეულ სტროფს, თითოეულ სიტყვას, ძალიან საინტერესო პროცესი იყო და მივიღეთ მშვენერი კრებული,“ – ამბობს ოლიკო ცისკარიშვილი. თავად რედაქტორი კი კრებულზე წერს: „ამ უფაქიზესი წიგნის ავტორი, ოლიკო ცისკარიშვილი, ჩემი, თითქმის ბავშვობის მეგობარია და პირველი შეხვედრიდანვე მახსოვს… იცით, როგორი იყო?!. რაღაცნაირი… საინტერესო… ხშირად მიფიქრია, რა იყო მაინც ის, რითიც ასე მკვეთრად გამოირჩეოდა სხვებისგან… ეს „საიდუმლო“ მაშინ ამოვხსენი, როცა ჩვენმა ლექტორმა, პირველი თავისუფალი ესეს დაწერა და ჯგუფში, ხმამაღლა წაკითხვა დაგვავალა. თითქმის მთელმა ჯგუფმა წავიკითხეთ და მიუხედავად იმისა, რომ ესე აღდგომის შესახებ იყო, პროცესმა სტუდენტებისთვის დამახასიათებელ ხმაურში, რეპლიკა-კომენტარებით ჩაიარა… მთელ ამ ორომტრიალში, ოლიკო შეწუხებული სახით, ძალიან ჩუმად იყო, თითქოს განიცდიდა თვითონაც რომ უნდა წაეკითხა. და მორიდებით იკითხასავით, იქნებ ჩემი თემა მომდევნო ლექციაზე განვიხილოთო, მაგრამ „ჭმუნვამ“ არ გაჭრა და კითხვა დაიწყო. ნელ-ნელა ყველა დავმშვიდდით და ახლა ჩვენ ვისხედით ცოტა დაბნეულნი. ჩვენს წინ, თურმე არც თუ ძნელადშესაცნობი მწერლობის ხიბლით „დაღდასმული“ , ჩვენივე მეგობარი იდგა და მისი ხედვით, აღდგომის კვირის დღეების მნიშვნელობაზე გვესაუბრებოდა. რომელიც ყოველდღიური ცხოვრების წესებისთვის მიესადაგებინა და ჩვენ, ჩვეულებრივ მოკვდავთ, ყოველ კვირა დღეს, არც მეტი, არც ნაკლები საკუთარი სულის განწმენდასა და „აღდგომის“ შესაძლებლობაში გვარწმუნებდა… და ეს ყველაფერი, მხოლოდ ჩამოყალიბებული მწერლისთვის დამახასიათებელი სიფრთხილით, სადად და დამაჯერებლად იყო გადმოცემული, დღემდე მახსოვს თითოეული ჩვენგანის გაოცება. ისიც მახსოვს, ერთხელ, შინ დაბრუნებულს, კარში, ოლიკოს წერილი დამხვდა… უთბილესი, ძალიან ორიგინალური… სწორედ ისეთი, მხოლოდ მას რომ შეეძლო დაეწერა… ბევრ რამეზე ისე დამაფიქრა და გამახარა ამ წერილმა, დღემდე ჩემი „არქივის“ ბინადარია… მას შემდეგ ბევრი წელი გავიდა… და ახლა, როცა ოლიკო ცისკარიშვილის ფიქრებს, ტკივილებს, იმედებს, ყოველდღიურ განცდებსა თუ წვიმიან და თოვლიან დღეებს, უფაქიზეს ლექსებადქცეულს ვხედავ, დაბეჯითებით შემიძლია ვთქვა, ეს წიგნი, მკითხველისთვის ისეთივე ახლობელი, დამამშვიდებელი და საყვარელი გახდება, როგორც წლების წინათ, მეგობრისაგან კარში დატოვებული პატარა ბარათი… რომელიც მხოლოდ შენ მოგწერეს…” წიგნის შეძენა უკვე შეგიძლიათ წიგნის მაღაზიებში: რუსთაველის 16-ში; მოსკოვის პროსპექტზე 48. დადიანის 22/24.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 30/03/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

გამოიცა ოშოს წიგნები “შეშლილის ჩანაწერები” და “ბუდა: გულის სიცარიელე”

გამომცემლობა “ჩემი გამომცემლობა” ახალ წიგნებს სთავაზობს მკითხველს. ოშო რაჯნიშის „შეშლილის ჩანაწერები“ და „ადამიანის სიტყვები უსიტყვოდ“ ფაქტობრივად ოშო თავის ცხოვრებაზე გვიყვება. ამ მცირე წიგნის გვერდებზე მკითხველი შეხვდება გასხივოსნებულ ოსტატს, ბრახვან შრი რაჟნიშს. ის გვეუბნება, რომ ჩვეულებრივი ადამიანია, ისეთივე, როგორც ჩვენ, მხოლოდ ერთი განსხვავებით. მისი სახლის ძიება დასრულებულია: მან გამოიღვიძა. ასევე ბრახვანი ამბობს, რომ მან თავისი სიცოცხლე მიუძღვნა იმას, რომ დახმარებოდა სხვებს გამოღვიძების სიხარულის განცდაში. ამ წიგნშივეა დხარმა ჯიოტის, ოშოს ერთ-ერთი სანიასინის დღიურები, სათაურით „ათი ათასი ბუდა“, სადაც მკითხველი სხვანაირ ოშოს გაიცნობს, ისეთს, როგორიც იყო თავის მოწაფეებთან, ადამიანებთან, ბუნებასთან.

წიგნი თარგმნა სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორმა ოლიკო ცისკარიშვილმა, მისი რედაქტორი კი ირმა კახურაშვილია.

წიგნის შეძენა უკვე შეგიძლიათ თბილისი, რუსთაველის 16-ში; სურვილის შემთხვევაში წიგნს ადგილზე მოგიტანენ ჩვენი თანამშრომლები. (ამოქმედებულია საკურიერო მომსახურება)

მეორე წიგნიც ოშო რაჯნიშის წიგნია „ბუდა: გულის სიცარიელე“ თარგმნა სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორმა ოლიკო ცისკარიშვილმა, მისი რედაქტორია ინგა გამსახურდიშვილი. „ბუდა: გულის სიცარიელე“ საუბრები ჩატარდა რაჯნიშის საერთაშორისო მისტიციზმის უნივერსიტეტის მიერ  გაუტამა ბუდას აუდიტორიაში.

პუნაში, ინდოეთი 8-15 სექტემბერი, 1988 წელს. რედაქტორი კი ამ წიგნზე წერს: „ვინ ხარ შენ, ადამიანო, რას წარმოადგენ ამ უკიდეგანო და ამოუცნობ სამყაროში, რა ფუნქცია გაკისრია და ხარ თუ არა თავისუფალი… ამ ურთულეს კითხვებზე პასუხი ინდივიდუალური და აბსოლუტურად განსხვავებულია.  ძალიან რთული აღმოჩნდა წიგნზე მუშაობა, თუმცა რთულზე მეტად – საინტერესო. მან სულ სხვაგვარად დამანახა პიროვნული სრულყოფის გზა. იმედია, საკუთარი არსის შეცნობასა და აღმოჩენაში ეს წიგნი მკითხველსაც დაეხმარება.”

წიგნის შეძენა უკვე შეგიძლიათ თბილისი, რუსთაველის 16-ში; სურვილის შემთხვევაში წიგნს ადგილზე მოგიტანენ ჩვენი თანამშრომლები. (ამოქმედებულია საკურიერო მომსახურება)

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 26/03/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

წყლის რესურსების საერთაშორისო დღე

წყლის საერთაშორისო დღის აღნიშვნის იდეა 1992 წელს რიო-დე-ჟანეიროში გარემოს დაცვისა და მის განვითარებაზე გაერთიანებული ერების კონფერენციაზე გაჩნდა. ამ დღის აღნიშვნა, კი 1993 წლის 22 მარტიდან დაიწყეს. თითოეულ ქვეყანას მოუწოდებდნენ, რომ წყლის რესურსების დღე აღენიშნათ. ყოველ წელს გაერო ახალ კოორდინტორს ირჩევს, რომელიც პასუხისმგებლია ახალი თემის მომზადებაზე, წყლის დღესთან დაკავშრებით. საერთაშორის წყლის დღის ჩატარების მთავარი მიზნებია:- მივმართოთ შესაბამის ზომებს იმ პრობლემასთან დაკავშირებით რასაც სასმელი წყალი ეწოდება
– მივაწოდოთ საზოგადოებას ინფორმაცია, რაოდენ მნიშვნოლოვანია მტკნარი წყლის რესურსები და წყლის რესურსები.
– ამ დღესასწაულისთვის მივიზიდოთ მთავრობა, საერთაშორისო სააგენტოები, არასამთავრობო და კერძო სექტორები.
22 მარტი არის უნიკალური შესაძლებლობა შევახსენოთ საზოგადოებას თუ როგორი მნიშვნელოვანია გავუფრთხილდეთ წყალს.

წყლის რესურსების მართვა საქართველოში კანონებით “გარემოს დაცვის შესახებ”, “წყლის შესახებ”, “საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ”, “საქართველოს ზღვის, წყალსატევებისა და მდინარეთა ნაპირების რეგულირებისა და საინჟინრო დაცვის შესახებ”, გარემოს დაცვის სამინისტროს ნორმატიული აქტებით, რეგულირდება.

საქართველოს მდინარეების ჯამური წლიური ჩამონადენი 65800 მლნ. მ 3-ს შეადგენს, მათ შორის საქართველოს ტერიტორიაზე ფორმირებული ჩამონადენი – 56500 მლნ. მ3-ს. სულ საქართველოში 26060 მდინარეა, მათ შორის 99.4% – მცირე მდინარეებია (სიგრძე 25 კმ-ზე ნაკლები). ჰიდროლოგიურად შესწავლილია 555 მდინარე შავი ზღვის აუზში და 528 მდინარე კასპიის ზღვის აუზში.

ქვეყნის მტკნარი მიწისქვეშა წყლების ბუნებრივი მარაგი დაახლოებით 18000 მლნ. მ3-ს შეადგენს. საერთო საპროგნოზო-საექსპლუატაციო მარაგები დაახლოებით 10600 მლნ. მ3-ია.

 წყლის რესურსები

საქართველო მდიდარია წყლის რესურსებით. მის ტერიტორიაზე 26060 მდინარე მიედინება, რომელთა საერთო სიგრძე 26 ათას კმ-ს აღწევს. ამ მდინარეების 99,4% მცირე სიგრძისაა (25 კმ-ზე ნაკლები).

წყლის რესურსები არათანაბრადაა განაწილებული და ძირითადად ქვეყნის დასავლეთ ნაწილშია თავმოყრილი. საქართველოს მდინარეები ორ ძირითად აუზს მიეკუთვნებიან, რომლებსაც ლიხის ქედი ყოფს. შავი ზღვის აუზს დაახლოვებით 18109 მდინარე მიეკუთვნება, ეს საქართველოს მდინარეთა საერთო რაოდენობის 70 %-ია, ხოლო კასპიის ზღვის აუზს 7951 მდინარე (30%) მიეკუთვნება. ჰიდროლოგიურად შესწავლილია 555 მდინარე შავი ზღვის აუზში და 528 მდინარე კასპიის ზღვის აუზში.

აღმოსავლეთ საქართველოს თითქმის ყველა მდინარე მტკვრის ერთიან სისტემას ქმნის და კასპიის ზღვაში ჩაედინება, დასავლეთ საქართველოს მდინარეები კი შავ ზღვას დამოუკიდებლად ერთვიან. საქართველოს უდიდესი მდინარე მტკვარი, საქართველოს ტერიტორიაზე მხოლოდ მისი შუა წელია (400 კმ) სათავე თურქეთშია და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე კასპიის ზღვაში ჩაედინება. დასავლეთ საქართველოს მდინარეებს შორის ყველაზე უდიდესი და წყალუხვი მდინარე რიონია. იგი მთლიანად საქართველოს ტერიტორიაზეა მოქცეული, სათავეს კავკასიონის მთებში იღებს და ქუთაისისა და ფოთის გავლით შავ ზღვაში ჩაედინება.

საქართველოში 860-მდე ტბაა, მათი უმეტესობა ძალიან პატარაა, ამიტომაც ტბების საერთო ფართობი 170კვ.კმ-ს არ აღემატება (ქვეყნის ტერიტორიის 0.24%), უმეტესობა მტკანარია. საქართველოში, ყველაზე დიდი ფარავანის ტბაა, მოცულობით ტაბაწყურის, სიღრმით რიწის (იგი უღრმესია ამიერკავკასიის ტბებს შორის).

საქართველოში ჭაობებს  განსაკუთრებით დიდი ფართობი (225 ათასი ჰა) კოლხეთის დაბლობზე უკავია. დასავლეთიდან საქართველოს აკრავს შავი ზღვა, რომლის სანაპირო ზოლის სიგრძე საქართველოს ფარგლებში 315კმ-ია.

ჰიდროელექტროსადგურებსა და ირიგაციულ სისტემებს 43 წყალსაცავი ემსახურება. მათგან 35 აღმოსავლეთ საქართველოში მდებარეობს. წყალსაცავები ქვეყნის ეკონომიკაში უდიდეს როლს ასრულებენ. ამჟამად საქართველოში ელექტროენერგიის 75%-ზე მეტი ჰიდროელექტროსადგურებში გამომუშავდება. ქვეყნის აღმოსავლეთ, უფრო მშრალ ნაწილში ირიგაციას სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს სოფლის მეურნეობისათვის.

ქვეყნის მტკნარი მიწისქვეშა წყლების ბუნებრივი მარაგი დაახლოებით 18000 მლნ. მ3-ს შეადგენს. საერთო საპროგნოზო-საექსპლუატაციო მარაგები დაახლოებით 10600 მლნ. მ3-ია.

საქართველოში დღეისათვის წყლის რესურსების მართვა ადმინისტრაციული პრინციპის საფუძველზე ხორციელდება, რაც ნაკლებად ეფექტიანია გამომდინარე წყლის ბუნებიდან და იმ ჭეშმარიტებიდან, რომ “წყალმა არ იცის საზღვრები”. ადმინისტრაციული მოდელი ვერ უზრუნველყოფს წყლის რესურსების მოხმარების ეფექტიან დაგეგმვას მდინარის აუზის ფარგლებში არსებული წყალმოსარგებლეების ინტერესების და ამავდროულად გარემოსდაცვითი მიზნების გათვალისწინების საფუძველზე.
საქართველოს მდინარეები ძირითადად დაბინძურებულია აზოტის ნაერთებით, ზოგიერთ შემთხვევაში მძიმე ლითონებით (მდინარე მაშავერა, ბოლნისის რაიონი; მდინარე ყვირილა ჭიათურა-ზესტაფონის მონაკვეთზე), ხოლო შავი ზღვის აჭარის რეგიონის მდინარეები – ნავთობპროდუქტებით.

საქართველოში, ზედაპირული წყლების დაბინძურების ძირითადი წყაროებია წყალმომარაგება-კანალიზაციის სექტორი, თბოენერგეტიკა და მრეწველობა.

სექტორების მიხედვით დაბინძურებული ჩამდინარე წყლების ჩაშვება ასე ნაწილდება:

წყალმომარაგება-კანალიზაციის სექტორი – 344,1 მლნ.მ3/წელ. (67%);

თბოენერგეტიკა – 163,8 მლნ.მ3/წელ. (31%);

მრეწველობა – 9,6 მლნ.მ3/წელ. (2%)
ამდენად, ზედაპირული წყლების ძირითადი დამბინძურებელი კომუნალური სექტორია (ქალაქებისა და დასახლებული პუნქტების კანალიზაციის ჩამდინარე წყლები). დღევანდელი მდგომარეობით წყლის გამწმენდ არცერთ ნაგებობას არ შეუძლია უზრუნველყოს ჩამდინარე წყლების გაწმენდა საპროექტო ხარისხის შესაბამისად. წყლის ბიოლოგიური გაწმენდა არცერთ ქალაქში არ ხდება. პირველადი მექანიკური გაწმენდა ხდება მხოლოდ ქ.თბილის-რუსთავის რეგიონულ გამწმენდ ნაგებობაზე. შედეგად, ზედაპირული წყლის ობიექტებში მნიშვნელოვანი დაბინძურება აღინიშნება.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 22/03/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

მომხმარებლის უფლებების დღე

15 მარტს მსოფლიო მომხმარებლის უფლებების დღეს აღნიშნავს. სამწუხაროდ,
წლიდან წლამდე იმის გამეორება გვიწევს, რომ საქართველოში მომხმარებელი ძალზე
დაუცველია.
სამომხმარებლო პროდუქტების აბსოლუტურ უმრავლესობასთან მიმართებაში არ არის
დადგენილი უსაფრთხოების ნორმები და არ მიმდინარეობს სახელმწიფო კონტროლი.
მომხმარებლის უფლებებთან დაკავშირებული კანონმდებლობა მნიშვნელოვნად
ჩამორჩება თანამედროვე მსოფლიო პრაქტიკასა და საქართველოში არსებულ გამოწვევებს.
მეწარმე, მომხმარებელთან შედარებით, უპირატეს მდგომარეობაშია ჩაყენებული.
ეკონომიკური საქმიანობის მრავალ სფეროში არ მოქმედებს სახელმწიფო უწყება,
რომელსაც მომხმარებელმა შეიძლება დასახმარებლად მიმართოს, მისი უფლებების
დარღვევის შემთხვევებში.
მართალია, გასული წლის განმავლობაში ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმების
ფარგლებში, მომხმარებლის უფლებების დაცვის კუთხით მიმდინარე რეფორმები
გრძელდებოდა, თუმცა, ამ მხრივ, გარდამტეხი ცვლილებები არ მომხდარა.
მეტიც, არ არის მიღებული კანონი „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“,
რომელზე მუშაობაც 2013 წელს დაიწყო და ორჯერ მოხდა მისი პარლამენტში ინიცირება.
არ ამოქმედებულა უსაფრთხოების კონტროლი სათამაშოებზე, მანქანა-დანადგარებზე,
ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებზე და აირად საწვავზე მომუშავე მოწყობილობებზე,
რაც 2021 წლის 1 იანვრიდან იყო გათვალისწინებული.
დღემდე არ არის მიღებული ტყვიის ტოქსიკური ზემოქმედების კონტროლის
სამთავრობო გეგმა, რომელიც ჯერ კიდევ 2019 წლის ივნისში უნდა წარდგენოდა მთავრობას
დასამტკიცებლად.
მდგომარეობა კიდევ უფრო გააუარესა პანდემიამ, რომელსაც სახელისუფლებო
სტრუქტურები რეფორმების შეფერხების, ან საკუთარი ვალდებულებების შეუსრულებლობის
ერთ-ერთ მიზეზად ასახელებენ.
ფართოდ გავრცელდა ონლაინვაჭრობა, თუმცა, მსოფლიო პრაქტიკის
საწინააღმდეგოდ, მომხმარებელს არა აქვს უფლება ამ გზით შეძენილი საქონელი დააბრუნოს,
თუკი აღმოჩნდა, რომ ის მის საჭიროებებს არ შეესაბამება და სხვა.
შექმნილი მდგომარეობა ვერ უზრუნველყოფს საქართველოს მოქალაქეების
სიცოცხლის, ჯანმრთელობისა და ეკონომიკური ინტერესების დაცვას; ისევე, როგორც
თანამედროვე, მსოფლიო დონეზე კონკურენტუნარიანი ბიზნესის განვითარებას.
ამგვარად, დღევანდელი გადასახედიდან სრულიად გაურკვეველია, თუ როდის
შეიძლება საქართველომ მომხმარებლის უფლებების მსოფლიო დღე იზეიმოს.
მოვუწოდებთ საქართველოს ხელისუფლებას:

  1. სწრაფი და ქმედითი ნაბიჯები გადადგას სამომხმარებლო პროდუქციის
    უსაფრთხოების სრულფასოვანი კონტროლის დასანერგად.
  2. მიიღოს კანონი „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“.
  3. დროულად და სრულფასოვნად შეასრულოს მომხმარებლის უფლებების დაცვის
    მიმართულებით ოფიციალურად ნაკისრი ყველა ვალდებულება.
    მოვუწოდებთ საქართველოს მოქალაქეებს, საზოგადოებრივ ორგანიზაციებს, მედიას
    საკუთარი შესაძლებლობის ფარგლებში იაქტიურონ, რათა ჩამოყალიბდეს მტკიცე
    საზოგადოებრივი დაკვეთა ქვეყანაში მომხმარებლის უფლებების დაცვის კუთხით შექმნილი
    მდგომარეობის არსებითად გასაუმჯობესებლად, – ნათქვამია საქართველოს სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრის განცხადებაში, რომელიც გაავრცელეს მომხმარებლის უფლებების მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით.
 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 15/03/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

14 მარტი მდინარეების დაცვის საერთაშორისო დღეა

ოლიკო ცისკარიშვილი

საქართველო, როგორც ზედაპირული, ისე მიწისქვეშა (მათ შორის თერმული და სამკურნალო მინერალური) წყლის რესურსებითაა მდიდარი. ზედაპირული წყლები წარმოდგენილია შავი და კასპიის ზღვის აუზების მდინარეებით, ბუნებრივი და ხელოვნური ტბებითა და წყალსაცავებით.

საქართველო მდიდარია წყლის რესურსებით. მის ტერიტორიაზე 26060 მდინარე მიედინება, რომელთა საერთო სიგრძე 26 ათას კმ-ს აღწევს. ამ მდინარეების 99,4% მცირე სიგრძისაა (25 კმ-ზე ნაკლები).

წყლის რესურსები არათანაბრადაა განაწილებული და ძირითადად ქვეყნის დასავლეთ ნაწილშია თავმოყრილი. საქართველოს მდინარეები ორ ძირითად აუზს მიეკუთვნებიან, რომლებსაც ლიხის ქედი ყოფს. შავი ზღვის აუზს დაახლოვებით 18109 მდინარე მიეკუთვნება, ეს საქართველოს მდინარეთა საერთო რაოდენობის 70 %-ია, ხოლო კასპიის ზღვის აუზს 7951 მდინარე (30%) მიეკუთვნება. ჰიდროლოგიურად შესწავლილია 555 მდინარე შავი ზღვის აუზში და 528 მდინარე კასპიის ზღვის აუზში.

აღმოსავლეთ საქართველოს თითქმის ყველა მდინარე მტკვრის ერთიან სისტემას ქმნის და კასპიის ზღვაში ჩაედინება, დასავლეთ საქართველოს მდინარეები კი შავ ზღვას დამოუკიდებლად ერთვიან. საქართველოს უდიდესი მდინარე მტკვარი, საქართველოს ტერიტორიაზე მხოლოდ მისი შუა წელია (400 კმ) სათავე თურქეთშია და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე კასპიის ზღვაში ჩაედინება. დასავლეთ საქართველოს მდინარეებს შორის ყველაზე უდიდესი და წყალუხვი მდინარე რიონია. იგი მთლიანად საქართველოს ტერიტორიაზეა მოქცეული, სათავეს კავკასიონის მთებში იღებს და ქუთაისისა და ფოთის გავლით შავ ზღვაში ჩაედინება.

მოსახლეობა წყლის რესურსებს საყოფაცხოვრებო და  სამეურნეო დანიშნულებით იყენებს. შესაბამისად, წყლების დაბინძურების წყაროებიც მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო და სამეურნეო საქმიანობასთანაა დაკავშირებული.
დაბინძურების წყაროებია: კომუნალური კანალიზაცია, საწარმოო და სამედიცინო დაწესებულებების ჩამდინარე წყლები, სასოფლო-სამეურნეო ფართობებიდან და საყოფაცხოვრებო პოლიგონებიდან (ნაგავსაყრელებიდან) ჩამონადენები.
საქართველოში ყველაზე მეტად დაბინძურებული არიან მდინარეები. კომუნალური კანალიზაციით დაბინძურება მტკვრის აუზში გვხვდება: მდ. მტკვარი ქ. გორის, ბორჯომის, თბილისის, რუსთავის ქვემოთ; მდ. ვერე ქ. თბილისის ფარგლებში; მდ. ალაზანი ქ. თელავის ქვემოთ; მდ. ალგეთი ქ. მარნეულის ქვემოთ; მდ. სურამულა ქ. ხაშურის ქვემოთ; კომუნალური კანალიზაციით დაბინძურება შავი ზღვის აუზში კი: მდ. რიონი ქ. ქუთაისის ქვემოთ და ქ. ფოთის ფარგლებში; შავი ზღვის წყლები აჭარასა და აფხაზეთში.
კანალიზაციის ცენტრალიზებული სისტემები საქართველოს 45 ქალაქშია აშენებულია, მაგრამ ისინი არ აკმაყოფილებენ ტექნიკურ მდგომარეობას. 

დღეისათვის ვერც ერთი გამწმენდი ნაგებობა ვერ უზრუნველყოფს ბიოლოგიურ გაწმენდას. 

საქართველოს მდინარეებზე კი ასზე მეტი ჰესის აშენებას აპირებენ. არადა,  ნებისმიერი ჰიდროელექტროსადგური არის არა მწვანე ენერგიის წყარო, არამედ განადგურების ხარჯზე მიღებული ენერგიის წყარო.

ხელისუფლების წარმომადგენლები ირწმუნებიან, რომ სწორედ, ჰესების მშენებლობის წყალობით, დაძლევს საქართველო ეკონომიკრ კრიზისს. თუმცა ამას არ ეთანხმებიან გარემოსდამცველები. საქართველოში, დღეისათვის 35,204 ოჯახია რეგისტრირებული, რომლებიც ბუნებრივი სტიქიის საშიშროების ზონაში ცხოვრობენ, მათგან 11,000 ექვემდებარება უსაფრთხო ადგილას განსახლებას, ამას კი ემატება ჰესების მშენებლობით გამოწვეული სტიქიკური მოვლენების გააქტიურება და ამ მოსახლეობის უფრო მეტად საფრთხეში ჩაგდება.

ჯერ კიდევ, 2012 წელს ხელისუფლების წარმომადგენლები აცხადებდნენ, რომ საქართველოში, ჰესები უნდა აშენდეს, მათ შორის გიგანტური ჰესები, როგორიცაა ხუდონის ჰესი, ნენსკრას ჰესი, ნამახვანის ჰესების კასკადი, ჭოროხის ჰესების კასკადი, აჭარისწყლის ჰესების კასკადი,  დარიალჰესი. მათგან ორი უკანასკნელი აშენდა და გარემოს დამცველთა პროგნოზიც გამართლდა.

აშენდება თუ არა ეს 106 ჰესი მომავალი გვიჩვენებს. დღეს კი მოსახლეობა პასუხს მთავრობისგან ელოდება და მოლაპარაკების იმედს იტოვებენ. ამასობაში კი, მეზობელმა ქვეყანამ, სომხეთმა, გამოიჩინა გონიერება და აკრძალა ჰესების მშენებლობა.

დღეს კი, რაღაცნაირად სიმბოლურიცაა, რომ მდინარეების დაცვის საერთაშორისო დღეს, ქუთაისში რამდენიმე ათასიანი საპროტესტო აქცია მიმდინარეობს მდინარე რიონზე ნამახვანჰესის აშენების წინააღმდეგ გამართული.

ალბათ არავისთვისაა სიახლე, რომ საქართველოს რთული რელიეფის გამო, ხშირად უნდა მოველოდეთ სხვადასხვა სტიქიურ მოვლენას. ამის ფონზე, გარემოზე ზემოქმედების შეფასების გარეშე დაგეგმილი ასი ჰესის მშენებლობა ბუნებრივ კატასტროფამდე მიგვიყვანს. მეწყერი, ღვარცოფი, წყალდიდობა, ტყის მასივებისა და ლანდშაფტების განადგურება – ეს ჩვენი მომავალია, თუკი დავიწყებთ ბუნებასთან ჭიდილს და მისი რესურსის არაკეთილსინდისიერად გამოყენებას.

იმედია, ხალხის გონიერება გაიმარჯვებს და ჩვენ წილი სამშობლო განადგურების გზაზე არ დადგება.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 14/03/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

ადამიანები პანდემიის რეალობაში

  

 ია კვარაცხელი

covid19-მა, „მსოფლიო 21-ე საუკუნეში, ახალმა ვირუსმა ადამიანები აიძულა საკუთარი ცხოვრების რუტინა შეეცვალათ. მსოფლიოს მოსახლეობის ცხოვრების წესი მთლიანად შეიცვალა.

უახლესი მონაცემებით, მსოფლიოში კორონავირუსით ინფიცირებულთა რიცხვი 99.544.213-ია, დაღუპულთა რაოდენობა კი 2.134.525; გამოჯანმრთელებულები 71.325.607 აღწევს, საქართველოში კი ასეთი სურათია: დაინფიცირებულია 253,518 ადამიანი, მათ შორის გამოჯანმრთელებულია – 242,085; გარდაცვლილთა რიცხვი კი – 3,055; საბედნიეროდ, საქართველოში, დაინფიცირებულთა რიცხვი ნელ-ნელა მცირდება.

(https://www.trt.net.tr/georgian/covid19)https://www.trt.net.tr/georgian/covid19).

პირბადე და სადეზინფექციო ხსნარი ადამიანების განუყოფელ ნაწილად იქცა. დღევანდელი ვითარებიდან გამომდინარე ადამიანები ერთმანეთისათვის საშიშნი და უცხონი  გახდნენ. საქართველოც არ არის გამონაკლისი, აფთიაქები ყოველდღიურად უამრავი პირბადისა და სადეზინფექციო ხსნარისგან ცარიელდება. მოსახლეობა ცდილობს ყველანაირი წესის ზედმიწევნით დაცვას, თუმცა გამონაკლისები მაინც არსებობენ რომელთაც დღემდე არ სჯერათ ვისურის და აპროტესტებენ ამ ყოველივეს.

„ყოველდღიურად უამრავი ადამიანი შემოდის სხვადასხვა ჩივილითა და მიზეზით, რაღა თქმა უნდა იცავენ არსებულ წესებს, თუმცა რამდენიმე მაინც შემოერევა ხოლმე, რომელთაც პირბადის გაკეთება არ სურს და იძულებულნი ვხდებით მათ შენიშვნა მივცეთ. ამ ტიპის  ადამიანები ძალიან ხშირად შემოდიან და ჩვენც რთულად ვიგერიებთ ხოლმე. ჩემი ძალიან დიდი თხოვნა იქნება ყველას მიმართ, რომ უპირველესად ატარეთ პირბადეები თუ გინდათ, რომ თქვენს ჯანმრთელობას საფრთხე არ შეექმნას,” – აღნიშნა ერთ-ერთი აფთიაქის წარმომადგენელმა ელენემ.

როგორც მთელ ქვეყანაში, დედაქალაქშიც, საგრძნობლად შეიცვალა მდგომარეობა და მოსახლეობა ახალი რეალობის წინაშე დადგა, რაც დაეტყო ქუჩებსაც. ქალაქში, გარდა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ობიექტებისა, დაკეტილია უამრავი დაწესებულება, აკრძალულია საქალაქო მიკროავტობუსების გადაადგილება. სასურსათო მაღაზიებში, ბანკებსა და აფთიაქებში მომხმარებლებს შეზღუდული რაოდენობით უშვებენ. ქალაქის ქუჩები თითქმის ცარიელია. ადამიანები ცხოვრების ახალ წესს ნელ–ნელა ეჩვევიან, რაც ძირითადად,  სახლში ყოფნას, გარეთ გასვლის შემთხვევაში კი პირბადითა და რეზინის ხელთათმანით აღჭურვას გულისხმობს.

„ვცდილობთ თანდათან შევეგუოთ იმ აზრს, რომ ამ პანდემიის თავიდან მოსაშორებლად საჭიროა ყველანაირი წესის ზედმიწევნით დაცვა, საკუთარი და სხვისი ჯანმრთელობის დასაცავად. მე თავად ექთანი გახლავართ სამი მცირეწლოვანის დედა. სწორედ, ამიტომ უფრო დიდი პასუხისმგებლობა მეკისრება. ასევე ჩვენ უკვე გადავიტანეთ კოვიდი, რომელიც ვფიქრობ თუ ყველა წესს ზედმიწევნით დაიცავ სულაც არ არის ისეთი საშიში, როგორსაც მოსახლეობა ფიქრობს. პირველ რიგში, აუცილებელია პანიკაში არ ჩავარდეთ. დღეს, ჩემი აზრით, ერთ-ერთი აუცილებელი პირობაა ერთმანეთის ნახვისაგან თავი შევიკავოთ, რადგან რაც არ უნდა ცუდად ჟღერდეს ერთმანეთს შესაძლოა ძალიან დიდი საფრთხე შევუქმნათ, ამიტომ მოსახლეობას ვთხოვ, რომ თუ გინდათ მალე გავთავისუფლდეთ პანდემიისგან აუცილებელია სახლში ყოფნა,“ – აღნიშნა 35 წლის მარიამმა, რომელიც თბილისში არსებული ერთ-ერთი საავადმყოფოს   ექთანი გახლავთ.

ექიმების კვლევის საფუძველზე, ხშირად ეს ვირუსი ადამიანებში უსიმპტომოდაც მიმდინარეობს  და შესაძლოა უგრძნობლად  ყველანაირი გართულების გარეშე გადაიტანოთ. იმედია, მსოფლიო სულ მალე დაუბრუნდება ძველ ცხოვრებას, სადაც ადამიანური ურთიერთობები ყველაზე მთავარია და პირველ ადგილას დგას.

„ყოველდღიურად უამრავ ადამიანთან მქონდა და დღემდე მაქვს შეხება, ზუსტად ვიცი ბევრ კოვიდიანთანაც, თუმცა მე არაფერი დამმართნია  მუდმივად ვატარებ პირბადეს, ვიყენებ ხელთათმანებსა და სადეზინფექციო სხნარს, ვიცავ ყველა წესს ზედმიწევნით,“ – აღნიშნა 25 წლის ნინიმ, რომელიც თბილისის ერთ-ერთი სუპერმარკეტის თანამშრომელია.

„უკვე 70 წლის გახლავართ, გულითა და დიაბეტით დაავადებული. ბოლო ათი წელია წამლებით ვცხოვრობ, შესაბამისად იმუნიტეტიც ძალიან დამიქვეითდა. რაც ეს ვირუსი გამოჩნდა, ჩემს შვილებსა და შვილიშვილებს ძალიან იშვიათად ვნახულობ რომ კითხოთ მიფრთხილდებიან რამე არ დამემართოს. ერთი სული მაქვს როდის ჩაივლის ყველაფერი რო ჩავიკრა გულში ნორმალურად,“ – გვეუბნება 70 წლის ქალბატონი, რომელიც პანდემიამ, შინ ჩაკეტა.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 25/01/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

„სოლიდარობით სავსე ახალი წელი“ თბილისში

გიორგი მაკარაშვილი

2020 წელი განსაკუთრებულად რთული წელი იყო კაცობრიობისთვის. კორონავირუსის პანდემიით გამოწვეულმა შეზღუდვებმა, რომლებიც მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ვრცელდებოდა, ადამიანების ყოველდღიური ყოფა და აქტიური ცხოვრება, თვეობით სახლში ჯდომამ ჩაანაცვლა, რის გამოც ადამიანებმა დაკარგეს სამსახური. „ბიზნესისა და ადამიანთა უფლებების მართვის ცენტრის“ ინფორმაციით, მსოფლიოს გარშემო სულ მცირე 25 მილიონმა ადამინმა დაკარგა სამსახური. უმუშევრობის მაჩვენელი საქართველოშიც გაიზარდა. „საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის“ ინფორმაციით, 2020 წლის III კვარტალში უმუშევრობა 0.7 %-ით გაიზარდა. ეს ყველაფერი მარტივი შესამჩნევია თბილისის ქუჩებშიც.

წელს, დედაქალაქის საახალწლო სლოგანი „სოლიდარობით სავსე ახალი წელი“ არის. ქალაქის მერის განმარტებით, სლოგანის უკან იმალება სოლიდარობისა და ერთიანობის სურვილი, რომლის გარშემოც უნდა გაერთიანდეს ქალაქის მოსახლეობა და კორონავირუსს არ მისცეს უფლება საახალწლო განწყობას მოერიოს.

„იგივე გვინდა ახლაც, იმიტომ, რომ სოლიდარობაშია ძალა და სოლიდარობაშია გადარჩენა. ჩვენ გვჭირდება ჰაერივით ერთობა, ერთიანი საზეიმო განწყობის შექმნა, კეთილი სიტყვა, კეთილი გულით გაკეთებული საქმეები, რომ ბავშვები არ დაითრგუნონ, მოხუცებმა მიტოვებულად არ იგრძნონ თავი. თბილისელებს დაძაბულობა და შფოთი მოეხსნათ და არამხოლოდ თბილისელებს, ჩვენი ქვეყნის თითოეულ მოქალაქეს, ყველა რეგიონში, ყველა რაიონში, ყველა სოფელში და თუნდაც  სულ პატარა საზეიმო განწყობამ დაიკავოს სტრესის ადგილი,“ – რამდენიმე ხნის წინ, განაცხადა კახა კალაძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას.

ქალაქის საახალწლო სლოგანისა და ქალაქის მერის სურვილის მიუხედავად, რომ ყველა გაერთიანდეს დღესასწაულის გარშემო, რეალობა სხვაგვარია. ქალაქში სეირნობისას, შეუძლებელია ყურადღება არ მიიქციოს ასაკოვანმა ადამიანებმა, რომლებიც ტკბილეულსა და სხვადასხვა სათამაშოს ყიდიან. ისინი სიცივეში საათობით პურის ფულის საშოვნებლად დგანან. პენსიის იმედად მყოფი ადამიანები, იძულებული ხდებიან ზამთრის ცივ დღეებში ქალაქში გავიდნენ და მცირე შემოსავლის მიღების მიზნით, საათობით იდგნენ სიცივეში, რადგამ პენსია საჭმლისა და მედიკამენტების შესაძენად არ ჰყოფნით, გაძვირდა თითქმის ყველა საჭირო პროდუქტი, არ მუშაობს მუნიციპალური ტრანსპორტი და ამ ყველაფერს ემატება კომუნალურების გაძვირებული ტარიფები,.

„5-6 წელია რაც ახალ წელს ნაძვის ხესთან ტკბილეულს ვყიდი. რთულია ცხოვრება, ყველაფერი გაძვირდა, პენსია მარტო წამლების საყიდლად არ მყოფნის. ახალ წელს ერთი გოზინაყი მაინც ხომ უნდა გავაკეთო. ის თაფლი და ნიგოზიც რით ვიყიდო. ხომ მჭირდება ფული, ამიტომ ვდგავარ აქ, ვყიდი ამ ტკბილეულს და ორ კაპიკს ვშოულობს. ბავშვების ბედნიერ სახეებს მაინც ვხედავ სხვა თუ არაფერი, როგორ უხარიათ ნაძვის ხესთან დგომა და ტკბილეული. რთულია ამ სიცივეში აქ იდგე საათობით, ჩემი ჯანმრთელობის მდგომარეობას კიდევ უფრო აუარესებს ეს, მაგრამ მაინც აქ ვარ. თითქმის 70 წლის ვარ უკვე, პატარა არ ვარ. ეს ვირუსიც ხომ საშიშია ჩემ ასაკში და ამდენ ადამიანთან მაქვს თან ურთიერთობა ყოველ დღე. პირბადე კი მიკეთია მთელი დღე, მაგრამ ამით სუნთქვაც რთულია. რას ვიზამთ, ესაა ჩვენი ბედი. უნდა ვიშრომოთ თორემ არაფერი გვექნება, მნიშვნელობა არ აქვს რამდენი წლის ხარ, სხვა გზა არაა,“ – გვიყვება მანანა გიორგაძე, გამყიდველი რუსთაველის გამზირიდან.

საახალწლოდ მორთულ ქუჩებში ბევრიც არასრულწლოვანი ვაჭრობს ე.წ. ბამბის ნაყინით. განსაკუთრეულად შესამჩნევია იმ ადამიანთა რიცხვიც, ვინ ამ ნაყინს ამზადებს. ისინი პატარა დახლებით მიმოფანტულნი არიან ქუჩებში და ცდილობენ ერთმანეთს კონკურენცია გაუწიონ, ვინ უფრო თვალისმომჭრელ და ფერად ნაყინის გააკეთებს. ამ ჰაეროვანი ფერადოვნების უკან კი იმალებიან ადამიანები, რომლებიც იძულებულნი ხდებიან ზამთრის ცივ დღეებში იდგნენ ქუჩაში და გაყიდონ ბამბის ნაყინი.

„ბამბის ნაყინს ვყიდი ახალ წელს, თბილისობას, 26 მაისს, როცა ხალხის შეკრებებია ქუჩაში. ბავშვებსაც ვაბედნიერებ და მეც მეხმარება ეს შემოსავალი. „ფერადი ღრუბლები“ დავარქვი, რომელებიც სხვებსაც უფერადებს ცხოვრებას, ატკბობს და მეც მაძლევს საშუალებას შვილიშვილებს საახალწლო საჩუქრები ვუყიდო. რთულია ასე, რა თქმა უნდა, მირჩევნია ვიჯდე სახლში თბილად და საათობით ამ სიცივეში არ ვიდგე მაგრამ მე, თუ არ ვიშრომე ვინ რას მომცემს. პენსია კი იზრდება, მაგრამ პენსიასთან ერთად, ყველაფრის ფასიც იზრდება. ყველა წამალი გაძვირებულია. ამბობენ პურიც შეიძლება გაძვირდესო ხალხი პურს ჭამს მარტო და ისიც, თუ გააძვირეს საერთოდ რა გვეშველება. დღიური შემოსავალი 20-25 ლარია რაც მრჩება. ამ ყველაფრის ყიდვასაც ფული სჭირდება, აქამდე მოსვლაც ხომ მინდა. ტაქსით სიარულიც არაა იაფი, მაგრამ სხვა გზა არ გვაქვს იმ ფულსაც ვიხდით. წელს სხვა წლებისგან განსხვავებით, საახალწლო გაყიდვების პერიოდი მაქსიმუმ 2 კვირა გაგრძელდეს, ხალხიც ნაკლებად არის შეზღუდვების გამო. ტრანსპორტი, რომ არ არის ქალაქში ბევრი ვერ დადის. ეს 200 ლარი რასაც აქ გაყიდვებით ავიღებ რამდენხანს ან რაში უნდა მეყოს, ისევ სახლში დავჯდები პენსიის იმედად. მუშაობა არ მეზარება მაგრამ მოხუცი, რომ ვარ არავის ვუნდივარ, ვინ დამაწყებინებს მე სამსახურს,“ – ამბობს ტკბილეულის გამყიდველი, 65 წლის მერიკო ლომიძე.

„სოლიდარობით სავსე ქალაქის“ საახალწლოდ მორთვა მერის განცხადებით 700 000 ლარი დაუჯდა ბიუჯეტს. ამ ბრჭყვიალა დეკორაციების პირისპირ კი ქალაში უამრავი ადამიანია, რომლებიც იძლებულნი ხდებიან საკუთარი ჯანმრთელობის ფასად იდგნენ სიცივეში პურის ფულის საშოვნელად, მათ შორის კი ბევრი მოხუცია, მათთვის კი განსაკუთრებულად საფრთხის შემცველია არსებული მდგომარეობის დროს გარევაჭრობა და ბევრ ადამიანთან კომუნიკაცია. ამ დროს კი ქალაქის მთავარი სლოგანი, რომელიც, პირველ რიგში, მოხუც ადამიანებზე ზრუნვას მოიაზრებს ცარიელ სიტყვებად რჩება.

ფოტო: გიორგი მაკარაშვილი

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 03/01/2021 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

ეკოფაქტი გილოცავთ 2021 წლის შემობრძანებას

ეკოფაქტი, გილოცავთ ახალ 2021 წლის შემობრძანებას,

ძველად, საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში სხვადასხვაგვარად ხვდებოდნენ ახალ წელს. ამიტომ გადავწვიტეთ, მოგიყვეთ ამ ტრადიციების შესახებ.

ახალი წელს 31 (13.01) დეკემბერი რაჭაში ცნობილია კალანდობის სახელით (კალანდა, ისევე როგორც რუსული კოლიადა და რომაული კალენდა ერთი და იგივე მნიშვნელობის მატარებელია. მკვლევართა აზრით, იგი შეიძლება ნასესხები იყოს რომაელთაგან ან ბიზანტიელი ბერძნებისგან შორეულ წარსულში, რომში კალენდას ეძახდნენთვის პირველ, ან 10 დღეს. იგივე სიტყვა საფუძველია “კალენდრის”) ამ დღეს ოჯახის ერთი წევრი ტყეში წავიდოდა შეშით სავსე მარხილს მოიტანდა, სადაც დაწყობილი იყო ბაძგარი (მარადმწვანე ეკლიანი და კურკიანი მცენარე). შეშიანი მარხილი კალოზე იდგმებოდა პირით აღმოსავლეთით. საღამოს იკვლებოდა საკალანდო ღორი. აცხობდნენ ერთ ღორის ქონიან განატეხს ე.წ. ღორის სალოცვილს.ვახშმობამდე ბიჭს ან ოჯახის უფროს კაცს 1 ჭიქა ღვინო უნდა წაეღო საღორესთან და იქ შეელოცა: “წმინდა ბასილამ ამრავლოს ღორებიო”. აკეთებდნენ ლერწმის გვერგვს, აცხობდნენ ერთ დიდ ლობიან-ქონიან განატეხს. განატეხი, თაფლთან, ვაშლთან და თეთრ ფულთან ერთად იდებოდა გვერგვზე. სართვიანი და ხმელა პური სულადობის მიხედვით ცხვებოდა.

ლეჩხუმში ამ დღეს კალანდა ეწოდებოდა. ქალები ამ დღეს უქმობდნენ. “ჩიტის აზვრამდე” დაკლავდნენ საკალანდო ღორს. ღორი შეიძლებოდა ნამზითვიც (მზითვში მოყოლილი) ყოფილიყო. საკალანდოს თავი ნათლისღებამდე ეკიდა სხვენზე. კაცს ამ დღეს მარხილით შეშა მოჰქონდა, სადაც დაკრული იყო დიდი კონა ბაძგარი. ბაძგარს უკეთებდნენ სახლს, სახაბაზოს, ბეღელს. ნალიას, კალოს, მიჰქონდათ ვენახში და ყანებში. გააკეთებდნენ გვერგვს ან ჩიჩილაკს. ცხვებოდა საოჯახო ტაბლა, სადაც იდებოდა ფული და ტკბილეული. კალანდა საღამოს უნდა გამოეცხოთ 6 საოჯახო სალოცავი ტაბლა და მეშვიდე უფრო დიდი “ღორის სალოცავი”. ღორის სალოცავ ტაბლას მოხარშულ ღვიძლს და წყალს, უფროსი ქალი წაიღებდა საღორის კართან და შეულოცავდა: “ღმერთო, დეიფარე ჩვენი ღორები ფათერაკისაგან.” წყალს გადაქცევდა, ღვიძლს ჩამოათლიდა, იქვე შეჭამდა და სახლში შევიდოდა. პატარ-პატარა ნათალ ღვიძლს ოჯახის ყველა წევრს შეაჭმევდა. ამის შემგდე იწყებოდა საოჯახო ლოცვა. პურებით და ლობიანებით სავსე გობს უფროსი ქალი წაჩოქილი სამჯერ შეატრიალებდა კერიასთან და დალოცავდა ოჯახს. ნავახშმევს ოჯახის მოფეხე, მკლოვიარე თან წაიღებდა მომზადებულ მისალოცს.

ქვემო სვანეთში ამ დღეს ლიძიენალ ეწოდებოდა. ხოლო ზემო სვანეთში: ჲეშხვამ. ახალი წლის წინა დღის მთავარი მომენტები სვანეთში იყო: ტყეში წასვლა, ხის მოჭრა და მკითხაობა ხის მოჭრის დროს; თხილის ტოტების, ხავსის და თეთრი ქვის მოტანა (ყველის სიმბოლო), დილის საუზმე, საიდუმლო ლოცვა, რომელზეც ახსენებდნენ ჯგრაგს, დალს და სხვ. ვახშამი, მარცვლების რიტუალური ძებნა და მათი დათესვა, მეორე დღისთვის საახალწლო პურის ცხობა, ღორის ლეზომახის, ლეკალანდი, ზომხას დაკვლა (დედამთილის, უფროსი რძლის და ა.შ. მზითებიდან), კუპატის გაკეთება, კენჭის ყრა გარეშე მეკვლისთვის და ხარისთის, საახალწლო მისალოცის მომზადება და სხვ.

სამეგრელოში ახალი წლის წინა ღამეს ლეჯ-ხვამას (ღორის ლოცვა) უწოდებდნენ. ოჯახის უფროსი აწყობდა ჩიჩილაკს. მზადდებოდა ახალი წლის მისალოცი და ყველაფერი იდებოდა გობზე. მზადდებოდა სუროს და თხილის “ხვიხვილის” თაიგული. ლეჯხვამა (იგივე სახელწოდებით გვხდება აფხაზური რიტუალის აღსანიშნავად) იწყებოდა მთვარის ამოსვლასთან ერთად. დიდი ყურადღება ექცეოდა მთვარეს და მასზე მკითხაობას.

იმერეთში ახალი წლის წინა დღეს კეთდებოდა ჩიჩილაკი. ამ დღეს სახლში მოჰქონდათ სხვადასხვაგვარი მარადმწვანე და კენკროვანი მცენარეები. ყველაფერი ეს საახალწლო მისალოცთან ერთად იდებოდა გობზე. ძილის წინ ყველა, დიდი და პატარა, თავქვეშ ერთ ნაჭერ შაქარს იდებდა. ამავე დღეს მზადდებოდა ახალი წლის მისალოცი.

გურიაში, ამ დღეს, “შელოცვა”, “ცხემლის ჭრა” ეწოდებოდა. ამ დღისთვის იმარაგებდნენ ცხემლის შეშას, ასუქებდნენ ქათმებს 3-4 კვირის განმავლობაში, რომლებსაც დაკლავდნენ და მრგვლად მოხარშავდნენ. გათენებისას იკვლებოდა ღორი და ნაწილებად დაჭრილი იხარშებოდა. ამ დღეს ცხვებოდა “საკაკვავო” (საწესო პური გოჭის ფეხით) – ქალებისთვის. მზადდებოდა ჩიჩილაკი. ცხვებოდა სპეციალური პურები: ჩიჩილაკისთვის, ოთხი დიდი პური – ე.წ. საბასილობო. საღამოს იწყებოდა ლოცვა.

აღმოსავლეთ საქართველოში ყველგან იწყებოდა საახალწლო სამზადისი. ოჯახის დიასახლისი აცხხობდა რიტუალურ პურებს: ბედისკვერს ოჯახის ყველა წევრისთვის, კაცის ფორმის პურს, ბასილას, ვაჟებისთვის -სახრეს, ნამგალს, გუთანს, სახნისს, ლულებს და ა.შ. ქალებისთვის ჯარას, კრუხ-წიწილას, ქათმის კლანჭს. აგრეთვე აცობდნენ: ორმოებს, ღორის ძუძუებს, ძროხის ძუძუებს, ფრთიან ჩიტებს, პურებს – ჭიებისთვის, ვაზისთვის, მიცვალებულისთვის და ა.შ. ახლად დაქორწინებულ ვაჟებს – მევენახეს ქვევრსა და მაკრატელს. ქართლში ცხვებოდა დიდი პურები და ბიჭებისთვის მკლავზე ჩამოსაცმელ კვერებს. რომლებიც წყალკურთხევაზე უნდა წაეღოთ და იქიდან მობრუნებულს ეჭამათ.

მთაში ოჯახის ყველა წევრისთვის ცხვებოდა ბედისკვერი. ბედისკვერები ცხვებოდა ასევე: კაცთ პური, ხარებისთვის, ძროხებისთვის, ცხვრისთვის, წყლისთვის, ქათმისთვის, მეკვლისთვის, ბებერასთვის, რომელიც მთელ ოჯახს უნდა ეჭამა (მთიულეთ-გუდამაყარი). ზოგი მეკვლისთვის განკუთვნილ საკვლელს ამ დღეს აცხობდა. იგი მხოლოდ ფიჩხით უნდა გამომცხვარიყო. გამომხვარ საკვლელს გულს ამოუღებდნენ მრგვლად, შიგ ჩადებდნენ ერბოს და კვნის შაქარს. ერბო და პური ბარაქაა, შაქარი კი სიტკბო (ხევი). ხევსურულ სამეკვლოს სპეციალური საჭრელებლებით აჭრელებდნენ, რაზეც გამოსახული იყო ჯვარი, კაცი, სახნისი, ძროხა, ცხენი, მარცვლეულის თავთავი და სხვ. ფშაურ სამეკვლოს გოგა ერქვა. ყველგან წესად იყო რიტუალურ პურებზე მკითხაობა. თუ პური კარგად გამოცხვებოდა, ამოიწევდა, ან კარგი ფერი ექნებოდა, მაშინ ეს სიკეტის მომასწავებელი იყო, თუ არა და ცუდის.

ბარში ცხრილზე ან ტაბლაზე  დააწყობდნენ წვრილ კვერცხებს, ცივად მოხარშულ დედალს, ინდაურს, ღორის თავს, ჩურჩხელას, გოზინაყს, ჩამიჩს, ვაშლს, ღვინოს, არაყს, ნაზუქებს, რიტუალურ პურებს. ქართლში დადგავდნენ ჯამს წყლით, ღვინით, თაფლით, რომელშიც პურის დიდ ლუკმებს ჩააწყობდნენ. ამგვარად გამზადებულ საახალწლო სანოვაგს ქართლში აბრამიანს უწოდებდნენ, კახეთში კი საკვლევარს, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში საღამოს მეორე დღისთვის მზადდებოდა. ზოგჯერ მასზე ტყვიასაც დებდნენ.

ამ დღის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რიტუალს აღმოსავლეთ საქართველოში მთაში თუ ბარში, შეშის მოტანა წარმოადგენდა. გარდა იმისა, რომ ოჯახს საწვავი შეშა უნდა მოემარაგებინა, მას ტყიდან გარკვეული რიტუალისთვის განკუთვნილი ხე უნდა მოეტანა. ქართლში ეს ხე მუხა უნდა ყოფილიყო და სათარი ეწოდებოდა.

მთიულეთში უღელი ხარით მოიტანდნენ დიდ ხეს – საახალწლოს, ჩადებდნენ შუა ცეცხლში და დიასახლისი იმაზე გამოაცხობდა ბედისკვერებს. გარდა ამისა, ყველას უნდა მოეტანა “ბებერად” წოდებული ხე, რომელზეც მოგრეხილი წნელით ერთი ან ორი “ნაკრი”, ანუ ნეკერი იყო შესხმული. ბებერას კარებზე მიაყუდებდნენ.

გუდამაყარში ბებერა იფნის ხე იყო, რომელიც ისეთი სუფთა უნდა ყოფილიყო, რომ არც ერთი კაპი არ უნდა ჰქონოდა. ეს წესი იყო ერწო-თიანეთშიც.

ამ ღამეს, ხევში ბებერას ნაცვლად, ახალგაზრდებს ასკილის ტოტები მოჰქონდათ. პატარ-პატარებად ჭრიდნენ და ყველგან აწყობდნენ: ბაგაში, ფქვილში, სიმინდში, სახლის ფანჯრებზე… ამ ნაწილს მახვილს უწოდებდნენ. ასკილის დაწყობას კი დამახვილებას. ეს ღამე დამახვილება ღამე იყო. ზოგჯერ მახვილს მეკვლე აკეთებდა. ზოგჯერ ასკილის ტოტებთან ერთადნახშირსაც დებდნენ. ეს ყველაფერი ეშმაკის, ავი სულების საწინააღმდეგოდ კეთდებოდა.

მთაში ბებერასთან დაკავშირებით საინტერესო რიტუალი სრულდებოდა. გუდამაყარში, ისევე როგორც საქართველოს სხვა კუთხეებში, ხის ძელს ცეცხლში ჩააგდებდნენ. თუ ნაპერწკალი გავარდებოდა, ცუდი ნიშანი იყო, თუ კარგად დაიწვებოდა სიკეთის მომასწავებელი. ცეცხლში ჩადების წინ, ბებერას თავში, შუაში, ბოლოში ჯვარედინად თაფლს და ერბოს წაუსვავდნენ. ბებერაზე ბიჭს გადასვავდნენ, მას აუცილებლად უნდა გაეცინა, რის შემდეგაც ოჯახის უფროსი დიალოგს მართავდა დიასახლისთან:

– ბერი მოდის ბერობითა!

ცხენ-აბჯარი ჩამაართვით,

წინაც მაეგებენითო.

– ბერი რას ბრძანებსო?

კაციანობას, საქონიანობას, კარგა ყოფნას და მხიარულობას.

ერწო-თიანეთის ხევსურულ ოჯახში კარგად რომ დაღამდებოდა, დიასახლისი გარედან შმოიტანდა ბებერას და დაიძახებდა:

– მამიდიან ბებერანი!

– რას მაიძახიან? – დაუძახებდა ვინმე.

– ლხინსა, გახარებასა. ტომარანი მიკიდიან ლხინიანნი,

თხილიანნი, ნიგვზიანნი. ბევრსამც ახალწელს ილოცავთ.

მომილოცნია. მრავალი ახალი წელი გამაგვეცვალასთა,

მშვიდობისა, რგებისა, გახარებისა, ბედიან დავლათიანობისა.

ქალისა დროზე გათხოვებისა, ვაჟისა ცოლის მოყვანისა.

ბებერაზე გადამჯდარი ბავშიც თავი მხრივ დაილოცებოდა.

ამ ღამეს მთიულეთში საქონელს მაგრად დააბამდნენ, რომ არ აშვებულიყო, რადგან მომავალ წელს, ხალხის რწმენით, საქონელი გადაიჩეხებოდა ან მგელი შეჭამდა. ხევში ბავშვებმა ციგაობა იცოდნენ. ამავე ღამეს გშავ-ხევსურეთში, ხოლო გამთენიისას მთიულეთ-გუდამაყარში, ყველა ოჯახიდან ხატში მიდიოდა მეკვლე. ფშავში თითო ქადა, საწირავი და სანთელი მიჰქონდათ. ზოგ ხატში, მაგ. კოპალაში, წინასწარ ლიტანია ღამისთვის (ახალი წლის წინა ღამე) არჩეულ საკლავს მიიყვანდნენ. ხევსურეთში არაყი და იმდენი წულის სანთელი მიჰქონდათ, რამდენიც ოჯახს მამაკაცი ყავდა. მთიულეთში – წულის და კომლის სანთელი. გუდამაყარშუ სამი ადლი სანთელი და თაფლი. ზოგან ღამეს ათევდნენ და მიჰქონდათ ქადა, მოსალოცები, პური, ყველი, სასმელი, მიყავდათ საკლავი.

ხატში მისული მეკვლე ხატს მიესალმებოდა და შიგნით შევიდოდა. ხევში სოფ.გერგეთში, სადაც მტავარი სალოცავი წმ. სამებაა, ახალი წლის ღამეს განსაკუთრებული წესები სრულდებოდა. საღამოს წმ. სამების დეკანოზი თავის ოჯახში გამომცხვარ ცხრეულებს (პურის ფქვილისგან გამომცხვარი პატარა თხელი პური) ამაღლებული ადგილიდან გადაუყრიდა ხალხს და დალოცავდა. ცრეულები ყველას თავისი ხარებისთვის უნდა ეჭმია – ხვნაში მუხლი ექნებაო. გერგეტელი და სტეფანწმინდელი დეკანოზები წმ. სამებაში ათენებდნენ ღამეს. ვახშმისა და მეკვლეების ხატში გასტუმრების შემდეგ ყველგან კარები იკეტებოდა და ზღურბლზე გადაბიჯება შიგნიდან თუ გარედან იკრძელებოდა.

ყველა ცდილობდა ახალ წელს სუფთა, ახალი ტანსაცმლით შეხვედროდა. ასუფთავებდნენ სახლს. ყველა განათხოვრებული ნივთის თუ საქონლის დაბრუნებას ცდილობდა, ახალ წელს მშვიდად და მხიარულად დახვედრას. გამთენიისას ხატში ხუცესი კვალს დაიჭერდა, გარეთ გავიდოდა, შემოიტანდა თოვლს და ფეხზე მდგარ მეკვლეებს გადააყრიდა, თან იტყოდა: “ესრ თეთრად აყვავდით! წელიმც კაისა გამოგეცელებისთ, პურიან-წულიანი, სახელ-სარგებლიანი, მშვიდობისა და კარგად ყოფისა!” დარბაზში მყოფნი პასუხობდნენ: “აგემც შენ გამოგეცვლების ბევრ ახალი წელი, მშვიდობისა, კარგა ყოფისა, პურიან-წულიანი” (ხევსურეთი). ერთმანეთს არყით დალოცავდნენ. მზის ამოსვლისას ხუცესი გარეთ გავიდოდა და ზარს დარეკავდა. ხუცესი გარეთ დადგმულ ლუდიან თასთან იხუცებდა და ყველა მეკვლეს ლუდს გაატანდა სახლში. ზოგან ხატიდან მეკვლეებს ლუდთან ერთად მწვადიც მიჰქონდა. ფშავში ზოგან ახალწლის დილას მეკვლეების მოყვანილ ჭედილას კლავდნენ, რის შემდეგაც გარეთ გასული ხევისბერი ზღურბლზე დადგებოდა და მეკვლეების მიწოდებული გოგას სამჯერ შემოაგორებდა. დაჭრელებული დაცემა კარგის ნიშანი იყო, უკუღმა ცუდის. ხევისბერი მარჯვენა ფეხს გადააბიჯებდა ზღურბლს და იქ მყოფთ მიულოცავდა. გოგას ლუკმობით დაანაწილებდა, თაფლიან ჯამში ჩაყრიდა და ყველა მეკვლეს თითო ლუკმას დაურიგებდა. წილის ყრით სამ მეკვლეს ირჩევდნენ, რომლებიც თაფლიანი ჯამით და პურით მთელ სოფელს მიუკვლევდნენ და კვლავ ხატში ბრუნდებოდნენ. ხევისბერი, (მაგ. კოპალაში) წყალზე წავიდოდა მისაკვლევად. თან წაიღებდა პატარა პურს და ყველს და წყალში ჩააგდებდა. წამოიღებდა წყალს, რომელიც აიაზმის სანაცვლო იყო. ვიდრე იქ მყოფი ხალხი მოხარშულ საკლავს შეექცეოდა, ხევისბერი მიცვალებულებს, განსაკუთრებით უპატრონოებს შენდობას ეტყოდა. ქეიფი ღამემდე გრძელდებოდა. ოჯახს მეზობელიც შეჰყავდა მეკვლედ სახლში, – უფრო მეტად პატარა – ანგელოზიაო.

თუშეთში დიასახლისი ოჯახს რომ სუფრას გაუშლიდა, წავიდოდა ბოსელში, თან წაიღებდა “წყაროს კვერს”, პატარა ჭურჭლით უმძრახ (დილას ხმის ამოუღებლად ავსებულ წყალს) წყალს, წყაროდან მოტანილ ქვიშას, ცხვრის კურკლს და ძროხის ნაკელს. ბოსელში კვერს შეაგორებდა, საქონელს ხმადაბლა მიულოცავდა, ქვიშას, კურკლს და ნაკელს შიგნით შეყრიდა, საქონელს უმძრახ წყალს გადააპკურებდა, კვერს გადამტვრევდა, ხარებს და ფურებს შეაჭმევდა.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 31/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

გამოვლინდა “ეს ქვეყანა შენია” გამარჯვებულები

2020 წელი სირთულეებით და გამოწვევებით სავსე წელი იყო. მაშინ, როდესაც ჩვენს ქვეყანაში ძალიან ბევრი ადამიანი ეკონომიკურ და სოციალურ პრობლემებს ებრძვის, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია აქტიური მოქალაქეების, სამოქალაქო ღირებულებებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობების წარმოჩენა. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება კამპანია „ეს ქვეყანა შენია“ (გაიზიარე პასუხისმგებლობა). კამპანია მიმდინარებს „სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების ინიციატივის“ ფარგლებში და  ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის მიერ ფინანსდება.

ია იაკობაშვილის ფოტო გამარჯვებული ფოტოამბიდან

30 დეკემბერს კამპანიის ფარგლებში გამოცხადებული ჟურნალისების კონკურსის გამარჯვებულთა ვინაობა თერთმეტი რეგიონული ტელევიზიით  გამოცხადდა.

კონკურსში წამახალისებელი პრიზები მიიღეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტ-ჟურნალისტებმა. ორგანიზატორებმა აღნიშნეს, რომ კამპანიის ფარგლებში განსაკუთრებით პრიორიტეტულია ახალგაზრდების, მოსწავლეებისა და სტუდენტების, ჩართულობის წახალისება.

ჟურნალისტთა კონკურსში ოთხი ძირითადი კატეგორია იყო წარმოდგენილი: რადიო, ფოტო, სტატია და სიუჟეტი.

ფოტოს ნომინაციაში მესამე ადგილი შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სტუდენტმა ია იაკობაშვილმა დაიკავა. მის მიერ მომზადებული ფოტოსერია, რომელიც გამოქვეყნდა პორტალ „ეკოფაქტზე“, სახელწოდებით „თუ გული გულობს კეთილი საქმე ერთი ფანდურითაც კეთდება“, გვიყვება ფანდურის მასწავლებელ ასაკოვან ქალბატონზე ჭიათურიდან.

მეორე ადგილი ლაშა ცერცვაძის ფოტომ დაიკავა აივ დადებითი ადამიანების ისტორიების შესახებ.

პირველი ადგილი კი ერგო  ნეთელა გრიგალაშვილს ფოტოსთვის „ყურანის შემსწავლელი სკოლა ღორჯონის ერთ-ერთ სოფელში“.

სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების ინიციატივისა და აღნიშნული კამპანიის მთავარი მიზანია, ქვეყნის თითოეულ მოქალაქეს გაუჩინოს განცდა იმისა, რომ ეს ქვეყანა პირადად მისია და შესაბამისად აკისრია თავისი წილი პასუხისმგებლობა ქვეყნის განვითარების საქმეში.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 31/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე