Category Archives: გარემო

ამ ვიდეომ დამშოკა…

თქვენც ნახეთ, როგორ ჩნდება ადამიანი…..

საოცრებაა 🙂

ყაზბეგის ეროვნული პარკის ტერიტორია მცირდება, რისი მიზეზიც ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობაა.

“დაცული ტერიტორიების სტატუსის შესახებ” კანონში შესატანი ცვლილებების მიხედვით, ამჟამად ყაზბეგის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში 8707 ჰექტარი შედის. კანონპროექტის დამტკიცების შემთხვევაში კი, ყაზბეგის ეროვნული პარტის ტერიტორია 8698 ჰექტარამდე შემცირდება.

კანონპროექტის განმარტებით ბარათში კანონპროექტის მომზადების მიზეზად, ყაზბეგის ეროვნული პარკის მიმდებარე ტერიტორიაზე მიმდინარე ჰიდროენერგეტიკული პროექტის განხორციელების ხელშეწყობის აუცილებლობაა დასახელებული.

კანონპროექტის ავტორი ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროა, ინიციატორი კი მთავრობა.

გარემოსდამცველები დიდი ჰესების მშენებლობის პროექტების შეჩერებას ითხოვენ და მას ქვეყნისთვის არარენტაბელურად მიიჩნევენ.

როგორც არასამთავრობო ორგანიზაცია “მწვანე ალტერნატივას” ორგანიზებით, “კინოს სახლში” დღეს  გამართულ დისკუსიაზე გარემოსდამცველებმა განაცხადეს, ხელისუფლების მიერ 2012 წელს დაგეგმილი 15 ჰესის მშენებლობა, რომელთა შორის რამდენიმე დიდი ჰესია, საქართველოს ბიუჯეტსა და მოსახლეობას სარგებელს არ მოუტანს.

“მწვანე ალტერნატივის” თავმჯდომარის მანანა ქოჩლაძის ინფორმაციით,  ათასობით ჰექტარი ფართობის სასოფლო-სამეურნეო სავარგული და ტყის მასივი ინვესტორებს სიმბოლურ თანხად, 1 დოლარად გადაეცემათ.

მისივე თქმით, აღნიშნული პროექტები ადგილობრივი მოსახლეობის დასაქმებას ხელს არ უწყობს და არ ამცირებს ელექტროენერგიის მოხმარების ტარიფს.

გარემოსდამცველების განცახდებით,  გაერო-ს ეკონომიკური კომისიის მიერ გაკეთებული შეფასებით, საქართველოს, აზერბაიჯანისა და სომხეთის ეროვნული შეტყობინების შეჯამების შედეგად, შესაძლოა, კავკასიაში მტკნარი წყლის რესურსი შემცირდეს და აქედან გამომდინარე, ჰესების მშენებლობა  ქვეყნისთვის რენტაბელური არ იქნება.

მათი განცახდებით, ხელისუფლებამ 20-ე საუკუნის ტექნოლოგიების ნაცვლად, ენერგიის მიღების ალტერნატიული საშუალებები უნდა გამოიყენოს.

“კინოს სახლში”  გამართულ დისკუსიაში  _ “არა დიდ ჰესებს”, ოპოზიციური პარტიებისა და საზოგადოების წარმომადგენლებიც მონაწილეობდნენ.

შეხვედრის დასაწყისში ხუდონ ჰესის მშენებლობის შესახებ ფილმი აჩვენეს, რომლის განხორციელების შემთხვევაშიც, წყალქვეშ 27 სოფელი აღმოჩნდება.

http://www.epn.ge

გარემოს დაცვის საერთაშორისო კავშირის პრეზიდენტმა, აშოკ ხოსლამ განაცხადა, რომ დედამიწა ბიოსფეროს განადგურების მორიგ ეტაპზე გადავიდა, რომლის შედეგადაც ათასობით სახეობა გაქრება.

ყოველდღიურად, მსოფლიოში, ხანძრის შედეგად 50ჰა ტყე ნადგურდება. დღეში 20 ათასი ჰექტარი სასოფლო-სამოეურნეო სავარგულები უდაბნოდ იქცევა. ატოსფეროში, დღე-ღამეში, 60 მილიონი ტონა მხუთავი აირი გამოიყოფა, რომლის სავალალო შედეგებიც დედამიწის ყველა კუთხეზე აისახება.

კაცობრიობა თვალყურს ადევნებს მეექვსე მსოფლიო განადგურებას, რომლიც მას შემდეგ მიმდინარეობს, რაც დედამიწა წარმოიშვა. წინა, მეხუთე განადგურების ციკლმა დინოზავრების გადაშენება გამოიწვია. 2050 წელს დედამიწაზე თევზის ყველა სახეობა გაქრება.

დღეისთვის, ცხოველებისა და მცენარეების 19.6 ათასამდე სახეობა გადაშენების პირასაა. ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში, ის სახეობები, რომლებიც გადაშენების პირას იყვნენ, მათი რაოდენობა გაორმაგდა.

სახეობათა კონსერვაციის ცენტრი „ნაკრესი” წითელი ნუსხის სახეობებზე ნადირობის დაშვებას აპროტესტებს. ორგანიზაციაში მიაჩნიათ, რომ საკანონმდებლო ცვლილება რეალური გაქრობის წინაშე დააყენებს ისედაც მცირერიცხოვან სახეობებს, პირველ რიგში – ირემსა და ნიამორს.

„ბოლო დროს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით, საქართველოში ნებადართული გახდა წითელ ნუსხაში შეტანილ სახეობებზე ნადირობა, მათ შორის იმ სახეობებზეც, რომლებიც გადაშენების კრიტიკული საფთხის წინაშე თავის დროზე სწორედ ნადირობის შედეგად აღმოჩნდნენ.

მას შემდეგ, რაც 2006 წელს საქართველოს „წითელი ნუსხა” შეიქმნა, სახელმწიფომ სამწუხაროდ ვერ მოახერხა საერთაშორისო და ეროვნული კანონმდებლობის შესაბამისად ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება: არ იქნა უზრუნველყოფილი უკანონო ნადირობის კონტროლი; არ ჩატარებულა წითელი ნუსხის სახეობების აღდგენის ქმედითი ღონისძიებები; ვერ ჩამოყალიბდა წითელი ნუსხის სახეობების მონიტორინგის სისტემა.

მხოლოდ ამ პირობების დაკმაყოფილებით იქნებოდა შესაძლებელი გადაშენების პირას მისული კონკრეტული სახეობების მდგომარეობის გაუმჯობესება, მათი წითელი ნუსხიდან ამოღება და ნადირობის დაშვება დადგენილი კვოტების შესაბამისად.

გარემოსდაცვით კანონდებლობაში გაუმჭვირვალედ მიღებული ასეთი ცვლილებები: რეალური გაქრობის წინაშე დააყენებს ისედაც მცირერიცხოვან სახეობებს (პირველ რიგში – ირემსა და ნიამორს); აზრს უკარგავს ქვეყანაში წითელი ნუსხის არსებობას, რამდენადაც მასში შეტანილ სახეობებს არავითარი განსაკუთრებული დაცვითი სტატუსი აღარ ექნებათ; ეწინააღმდეგება ბუნებრივი რესურსების მდგრადი გამოყენების პრინციპებს, მხოლოდ მოკლევადიან ფინანსურ ეფექტზეა ორიენტირებული და არ შეუწყობს ხელს არც სანადირო ტურიზმის და არც ეკოტურიზმის განვითარებას საქართველოში.

ამ ეტაპზე წითელი ნუსხის მაღალი კატეგორიის საფრთხის წინაშე მყოფ და უკიდურესად მცირერიცხოვან სახეობებზე (ირემსა და ნიამორზე) ნადირობის კვოტების დადგენა სრულიად მიუღებლად მიგვაჩნია. ხოლო დანარჩენ სახეობებზე განსაზღვრული კვოტები, სათანადო ინფორმაციის არარსებობის გამო, მოკლებული იქნება ყოველგვარ მეცნიერულ დასაბუთებას. ამიტომ, ასეთ ვითარებაში სანადირო კვოტების შემუშავება საქართველოს ველური ბუნების განადგურებისკენ გადადგმული ნაბიჯი იქნება”, – ნათქვამია „ნაკრესის” მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

სახეობათა კონსერვაციის ცენტრი „ნაკრესი” ეხმაურება 2012 წლის 10 იანვარს ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მიერ გამოქვეყნებულ სანადირო სახეობების მოპოვების კვოტებს 2012 წლისთვის: „ნუტრია – 194 ცალი, კურდღელი – 615 ცალი, მაჩვი, – 168 ცალი, ტყის კვერნა – 157 ცალი, ქვის კვერნა – 157 ცალი, მგელი – 120 ცალი, ტურა – 1453 ცალი, მელა – 162 ცალი, ტყის კატა – 77 ცალი, გარეული ღორი – 189 ცალი, შველი – 417 ცალი, ენოტი – 96 ცალი, ხოხობი – 416 ცალი, კაკაბი – 713 ცალი, დურაჯი – 50 ცალი”.

„ნაკრესის” აზრით, ზემოხსენებული კვოტები მოკლებულია ყოველგვარ სამეცნიერო საფუძველს, რადგან საქართველოში არ ჩატარებულა ამ სახეობების აღრიცხვები და, შესაბამისად, უცნობია მათი რიცხოვნობა; „სრულიად გაუგებარია როგორ და რა მეთოდით იქნა გამოთვლილი უცნაური სიზუსტის რაოდენობები (მაგ. გარეული ღორი – 189 ცალი); რთულია რაიმე ლოგიკის დანახვა ამ რიცხვებში – მაგ. ტურაზე დადგენილია მოპოვების ძლიერ მაღალი კვოტა (1453), ენოტზე კი, რომელიც ჩვენი ფაუნის უცხო სახეობას წარმოადგენს – მხოლოდ 96. არასწორად დადგენილი კვოტა ველური ბუნებისთვის ისევე საზიანოა, როგორც – არალეგალური ნადირობა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა სანადირო კვოტები არ არის გადანაწილებული რეგიონების მიხედვით”, – აღნიშნულია სახეობათა კონსერვაციის ცენტრის განცხადებაში.

„მთავრობამ ახლახან მიიღო გადაწყვეტილება, ნადირობა დაუშვას წითელი ნუსხის, ანუ იშვიათ და გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ სახეობებზეც და თუ სანადირო კვოტები ამ შემთხვევაშიც ანალოგიური მიდგომით განისაზღვრება, შედეგი უკვე კატასტროფული იქნება – გარკვეულ სახეობებს სამუდამოდ დავკარგავთ”, – აღნიშნეს „ნაკრესში”.

http://www.ghn.ge

ოლიკო ცისკარიშვილი

რამდენიმე წლის წინ, ერთ-ერთმა აწ გარდაცვლილმა მეცენატმა, ურეკში, ”იმედის ქალაქს”  ჩაუყარა საფუძველი. ეს იყო საქართველოში ტურიზმის განვითარების პირველი სერიოზული ნაბიჯი. მაშინ დაბაში 1700 მცხოვრები იყო და ზაფხულობით მათ რიცხვს 6-7 ათასი ემატებოდა.

მეცენატმა  უთუოდ იცოდა, რომ ურეკის სანაპიროს მაგნიტური ქვიშა, სასწაულმოქმედია და ბევრი სიკეთის კეთება შეუძლია.

მაშინ, იმ წლებში, ”იმედის ქალაქი” ჩემს თვალწინ შენდებოდა და ლამაზდებოდა… გაიყვანეს გზები, ქალაქში კომუნიკაცია მთლიან შეცვალეს, ააშენეს სასტუმროები, სკვერები, კაფეები, გარე განათებები, აშენდა ავტოსადგური და მთლიანად მოწესრიგდა ქალაქი… ის ტერიტორიები ადრე სადაც ჭაობები იყო, ამოაშრეს…

This slideshow requires JavaScript.

მაშინდელი გაკეთებული ამბულატორია ახლაც ბევრს ემსახურება.

საქართველოს ტურიზმის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, 2010 წელს საქართველოს კურორტებზე მკურნალობისა და გაჯანსაღების მიზნით  უცხოელი ტურისტების მხოლოდ 1% იყო ჩამოსული. ეს კი იმის დასტურია, რომ უცხოეთში თუნდაც ურეკის ქვიშის სამკურნალო თვისებებზე არაფერს უწყიან. საქართველოში 103 კლიმატური და სამკურნალო კურორტიდან ურეკი ერთ-ერთია, რომელიც თავისი უნიკალური სამკურნალო თვისებებით გამოირჩევა. ჯერ კიდევ იმ წლებში, როცა სრულიად მოუწესრიგებელი იყო ინფრასტრუქტურა, საქართველოს სხვადასვხა კუთხეებიდან სამკურნლოდ ჩამოდიოდნენ და შედეგით კმაყოფილებიც ბრუნდებოდნენ შინ.

ურეკში კლიმატი ნესტიანი სუბტროპიკულია. გამორჩეულია მაგნიტური თვისებების მქონე ქვიშით. სანაპიროს რბილი ჰავა ზღვასთან ერთად ქმნის ბუნებრივ სამკურნალო პირობებს. პლაჟის წვრილმარცვლოვანი მაგნიტური ქვიშა შავი მურა ფერისაა. ქვიშის ძირითად მინერალებს წარმოადგენს მაგნეტიტი (5%), ტიტანომაგნეტიტი (4,5%), ილმენიტი (4,5%), მონაციტი (4,9%), ცირკონი (4,2%), გრანიტი (4,3%), დვარცი და სხვა.

ურეკის საოცარი თვისებების მქონე მაგნიტური ქვიშის სანაპიროს, ანალოგი არ გააჩნია მსოფლიოში. კურორტ ურეკის უნიკალურობა განპირობებულია მაგნიტური ქვიშის სანაპირო ზოლზე შექმნილი ბუნებრივი, მცირე ინტენსივობის მქონე მაგნიტური ველით. მაგნიტური ველის გამაჯანსაღებელ თვისებებს კაცობრიობა ჯერ კიდევ უხსოვარი დროიდან იცნობდა. მას სამკურნალოდ იყენებდნენ ძველი ეგვიპტელები, ბერძნები, ინდოელი იოგები.

სპეციალისტების მტკიცებით, ურეკის ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორები – სუბტროპიკული კლიმატი, ზღვა, მზე და მაგნიტური ქვიშა, შეიძლება გამოვიყენოთ სხვადასხვა დაავადებათა სამკურნალოდ, როგორც მოზრდილთა, ასევე ბავშვთა კონტინგენტისათვის:

• გულსისხლძარღვთა სისტემის დაავადებები (ჰიპერტონული დაავადება I – II სტადია, გულის ქრონიკული იშემიური დაავადებები, პოსტინფარქტული კარდიოსკლეროზი, მიოკარდიოდისტროფია, ქვემო კიდურთა მაობლიტირებელი დაავადებები).
• საყრდენ–მამოძრავებელი აპარატის დაავადებები (რევმატიული და ინფექციური პოლიარტრიტი ქრონიკულ სტადიაში, მალეფორმირებული ოსტრეოართროზი, ოსტრეოქონდროპათიები და სხვა).
• ნერვული სისტემის დაავადებები (დეპრესია, ჰიპერტონული ფორმის ნევროზი, კლიმაქტერიული ნევროზი, ნევრალგია, ცერებრალური ინსულტის ნარჩენი მოვლებები).
• ბავშვთა კონტინგენტის დაავადებები (სპინალური რბილი დამბლები, სამეაონი დამბლები, პოლიომელიტის ნარჩენი მოვლენები, პერთესის დაავადება, რაქიტი).
• ქალისა და მამაკაცის უნაყოფობის გამომწვევი ქრონიკული უროგენიტალური დაავადებები.

სამკურნალო ფაქტორების გამოყენებას განსაკუთრებით დადებითი შედეგები აქვს ბავშვთა დაავადებების მკურნალობის დროს.შავიზღვისპირა მაგნიტური ქვიშები ცნობილია ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნიდან.

პირველნი, ვინც თავის თავზე გამოსცადეს ურეკის ქვიშის სასწაულმოქმედი თვისებები, იყვნენ ახლომდებარე სოფლის მცხოვრებნი, რომელთაც უშუალო შეხება ჰქონდათ მაგნიტურ ქვიშასთან. ისინი განიკურნენ მრავალი ქრონიკული დაავადებებისაგან. მას შემდეგ მაგნიტური ქვიშის თვისებებით დაინტერესდა ფართო საზოგადოება, მედიცინის მუშაკები და კვლევითი ინსტიტუტები. თანამედროვე მედიცინაში ფართოდ იყენებენ ხელოვნურად შექმნილ მაგნიტურ ველებს, როგორც ფიზიოთერაპიულ საშუალებას, ”მაგნიტოთერაპიის” სახელწოდებით. სამეცნიერო გამოკვლევებით დადგინდა მაგნიტური ველის სასიკეთო ზეგავლენა ადამიანის ორგანიზმზე. მაგნიტური ველის მოქმედებით იცვლება ორგანიზმში მიმდინარე ბიოლოგიური პროცესები, იწვევს ანთების საწინააღმდეგო, ტკივილგამაყუჩებელ ეფექტს, ქსოვილების რეგენერაციის სტიმულირებას და, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ამაღლებს ორგანიზმის იმუნიტეტს და ხელს უწყობს სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდას. მაგნიტოთერპიას ფართოდ იყენებენ გინეკოლოგიაში, უროლოგიაში, ორთოპედიაში, კოსმეტოლოგიაში, სპორტულ მედიცინაში, გულსისხლძარღვთა, ნერვული სისტემისა და სხვადასხვა სახის დაავადებების დროს.

თუმცა მედიკოსები უკუჩვენებებზეც საუბრობენ და ურეკში დასასვენებლად გამგზავრებას არ ურჩევენ მათ, ვისაც აქვს ავთვისებიანი სიმსივნეები, სისხლის ყველა დაავადება, ტუბერკულოზი, საშუალო და მძიმე ფორმის ასთმა და სხვა.

ქართული ტურისტული სააგენტოების უმრავლესობა, მიუხედავად ქვეყნის დიდი პოტენციალისა, ტურისტებს სამედიცინო ტურებს არ სთავაზობს. ექსპერტების თქმით, ცუდი ინფრასტრუქტურა და რეკლამის არარსებობა არის მთავარი პრობლემები, რაც აფერხებს საქართველოში სამკურნალო ტურიზმის განვითარებას. არადა, უპრიანია იქნებოდა, ამგვარი კურორტების დარეკლამება საზღვარგარეთ, რადგან ამ სექტორის განვითარება დიდძალ შემოსავალს მოუტანს, როგორც ადგილობრივ მეწარმეებს, ასევე სახელმწიფოს.

რაც შეეხება თავად ურეკს, ძველი დროიდანვე დასახლებული პუნქტი იყო. მდინარე სუფსის შესართავთან სხვადასხვა დროს აღმოჩნდა ბრინჯაოს ნივთების რამდენიმე განძი. დათარიღებაში აზრთა სხვადასხვაობაა: ძვ. წ. XVIII, XVII სს. (დ. ქორიძე და ა. რამიშვილი), ძვ. წ. XV, XIV სს. (თ. მიქელაძე). განძი მნიშვნელოვანია კოლხური ბრინჯაოს პერიოდიზაციის, წარმომავლობისა და ტიპოლოგიური ევოლუციის თვალსაზრისით. 1942 წელს ზღვისპირა დიუნის ყრილში ნაპოვნია გვიანანტიკური ხანის ნივთების განძი, რომელიც შეიცავდა III ს-ის ოქროსა და ვერცხლის რომაული მონეტები. არსებობს თქმულება, რასაც მეცნიერთა ნაწილი ეთანხმება, რომ ურეკი ნიშნავს, ტყიან გაუვალ ადგილს, სადაც მონადირეებს უჭირდათ ნადირობა. მთიან სამეგრელოში არსებული მიკროტოპონიმი “ნა-ეკ-ურ-ა” ამტკიცებს ურეკის განმარტებას, როგორც ღრმა, გაუვალი ადგილისა.

ფუტკრის დაცვის საერთაშორისო დღე 2008 წლიდან მთელ მსოფლიოში აღნიშნება. ამ დღეს მესამე წელია საქართველოც აღნიშნავს. ამ დღის მიზანია მსოფლიო ყურადღების მიპყრობა ფუტკრის მასობრივ გაუჩინერაბაზე. შეგახსენებთ, რომ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში ფუტკრების 20-80%-მდე გაუჩინარდა.

ფუტკარი ეკოლოგიური სისტემის უმნიშვნელოვანესი რგოლია – მცენარეების 80%-ის დამტვერავი. მათ შორის დიდი ნაწილი სასოფლო-სამურნეო ნარგავებზე, ხილზე, კენკრაზე და ბოსტნეულზე მოდის.

ეკოლოგიური სისტემიდან ამ რგოლის ამოვარდნა, კაცობრიობას კატასტროფის წინაშე აყენებს.

ფუტკრის კოლაბსის შესაჩერებლად კომპანია “ტენტორიუმისა” და გერმანელი მეცნიერების ინიციატივით შეიქმნა ფუტკრის დაცვის საერთაშორისო ფონდი, რომელშიც გაერთიანდნენ ცნობილი ადამიანები (სოფი ლორენი, რობერტინო ლორეტი, ლუკ ბესონი და სხ.). ფონდის ძირითადი მიზანია შეისწავლოს ფუტკრის გაუჩინარების მიზეზები, გაავცერლოს ინფომაცია მთელი მსოფლიოს მასშტაბით და ჩაატაროს თავიდან ასაცილებლი ღონისძიებები.

საქართველოს ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 175-ე ბრძანებით, ნადირობას დაქვემდებარებულ ცხოველთა სახეობები დამტკიცდა. ნადირობას დაქვემდებარებული ცხოველებია: ნუტრია; კურდღელი; მაჩვი; ტყის კვერნა; ქვის კვერნა; მგელი; ტურა; მელა; ენოტისებური ძაღლი; ტყის კატა; გარეული ღორი; შველი და ენოტი.

ამავე ბრძანებით განისაზღვრა, რომ მურა დათვის, ირმის, დასავლეთ კავკასიური ჯიხვისა და დაღესტანური ჯიხვის გარემოდან ამოღება განხორციელდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში და წესით.

ნადირობას დაქვემდებარებულ ცხოველთა სამყაროს ობიექტის მოპოვების დოკუმენტს ბუნებრივი რესურსების სააგენტო გასცემს.
ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის ბრძანება უკვე ძალაშია.

This slideshow requires JavaScript.

იაპონიის მთავრობა მარტში მომხდარი მიწისძვრისა და ცუნამის გამო ეკონომიკურ ვარდნას პროგნოზირებს.
იაპონიის ხელისუფლების განმარტებით, მკვეთრად დაეცემა მძიმე მრეწველობის მაჩვენებლები და ექპორტის მოცულობა. იქამდე კი საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა იაპონიის ეკონომიკის ზრდის მკვეთრი დაცემის პროგნოზი გამოქვეყნა.
“ბოლო დროს ქვეყნის ეკონომიკაში შეიმჩნევა სტაგნაციის ნიშნები, რომლებიც აღმოსავლეთ იაპონიაში დიდმა მიწისძვრამ გამოიწვია”,- ნათქვამია იაპონიის მთავრობის დასკვნაში.
საერთო ზიანი, რომელიც იაპონიას სტიქიური უბედურების შედეგად მიადგა, 300 მილიარდ დოლარს შეადგენს.
იაპონურმა ავტოგიგანტმა “ტოიოტამ” ევროპის ქარხნების მუშაობა შეაჩერა, რადგან იაპონიიდან სათადარიგო ნაწილების ექსპორტი აღარ ხდება. აპრილს ბოლოს კი, იგეგმება ასევე ჩრდილოეთ ამერიკის ქარხნების გაჩერებაც.
დღეს გამთენისას იაპონიაში ახალი მიწისძვრა მოხდა, მისი მაგნიტუდა 5.8 ბალს შეადგენდა.
მიწისძვრის ეფიცენტრი პრეფექტურა ფუკუშიმაში იმყოფებოდა. ატომური ელექტროსადგურ “ფუკუშიმა-1”-ზე სარეაბილიტაციო სამუშაოები ჩვეულ რეჟიმში მიმდინარეობს.

http://www.epn.ge

ეს ჩემი მეგობრის მასალააა… ინფორმაციული და საინტერესოა

This slideshow requires JavaScript.

გეოლოგები გაზაფხულზე გართულებებს ელიან
შორენა ბურდილაძე

იაპონიაში მომხდარმა დამანგრეველმა მიწისძვრამ, ბოლო დროს გახშირებული ბუნებრივი კატასტროფების მიმართ შიში კიდევ უფრო გააღრმავა. საქართველოსთვის, რომელიც სეისმურად ერთ-ერთ ველაზე აქტიურ რეგიონში მდებარეობს, შიშის საფუძველი ნამდვილად არსებობს. მითუმეტეს, მოახლოებულია თოვლის დნობის პერიოდი, რომელსაც ჩვენს ქვეყანაში უკვე რამდენიმე წელია მეწყერების, ღვარცოფებისა და წყალდიდობების გარეშე არ ჩაუვლია.
გარემოს დაცვის ეროვნული სააგენტო მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე ყოველწლიურად ატარებს გეომონიტორინგულ კვლელევებს და მის შედეგებზე დაყრდნობით იმ გეოლოგიური პროცესებს პროგნოზირებს, რომელიც მომალი წლის განმავლობაშია მოსალოდნელი..
როგორც სააგენტოს გეოლოგიურიო საშიშროების დეპარტამენტში აცხადებენ, წლევანდელი გაზაფხული გართულებების გარეშე ვერ ჩაივლის. ამის მიზიზი დიდი თოვლია, რომელმაც თითქმის მთელი საქართველო მოიცვა. მთიანი აჭარა და სანაპირო ზოლი, რაჭა-ლეჩხუმი და სვანეთი, სამეგრელოს მთისწინეთი, გურიის, იმერეთის მთიანი ნაწილები, კახეთი და მცხეთა-მთიანეთის მთელი ტერიტორია საშიშროების ყველაზე მაღალი რისკის ზონაშია შეყვანილი.
სპეციალისტთა მონაცემებზე დაყრდნობით, მეწყერების საშიშროების თვალსაზრისით, საქართველოს მთელს კავკასიაში უმაღლესი რისკის ზონად ფასდება. გეოლოგიური საშიშროების დეპარტამენტის უფროსის, ემილ წერეთელის განმარტებით, მეწყრული მოვლენები ჩვენს ქვეყანას მიწების განადგურებას უქადის. ასეთ უბნებზეა მოქცეული როგორც საცხოვრებელი სახლები, ასევე ქვეყნის სტრატეგიული ობიექტები და ისტორიული ძეგლები.
”ქვეყნის ტერიტორისს მილიონნახევარ ჰექტარზე მეტი მეწყრულ უბნებზე მოდის, ანუ ქვეყნის ტერიტორიის 70% მუდმივი საფრთხის ქვეშ იმყოფება. მთელს კავკასიაში სულ 5 ათასამდე ღვარცოფსაშიში კერა და მდინარეა აღრიცხული, მათგან 3 ათასი კი ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიაზეა. საქრთველოს, დღეისათვის, სულ 53 ათასი მეწყრული უბანი აქვს,როცა აზერბაიჯანში მათი რიცხვი 8 ათას ხუთასია, სომხეთში კი მხოლოდ 3 ათასი.
მეწყერების და ღვარცოფების საშიშროება თოვლის დნობის შემდეგ დაიწყება. დღეისათვის, ამის გეოლოგიური ფონი უკვე არსებობს, რადგან დიდი თოვლია როგორც დასავლეთ, ასევე აღმოსავლეთ საქართველოში. ცოტა ხანში, სპეციალისტების განსაზღვრავენ რამდენი იქნება გაზაფხულზე თოვლის ნადნობი და რამდენად აიწევს მდინარეებში წყლის დონეები. თუ თოვლის დნობას ნალექი და ტემპერატურის მკვეთრი მატება დაერთო, დაბლობში წყალდიდობა, მთაში კი ღვარცოფია მოსალოდნელი. თუ თოვლის დნობა გაჭიანურდა, ნადნობი გრუნტში ჭარბად ჩაიჟონება და შედეგად მეწყერს გამოიწვევს. ანუ დიდი თოვლის გამო წელს უარყოფით შედეგებს ვერ ავცდებით”, – აცხადებს ემილ წერეთელი.
მისივე თქმით, ჩვენს ქვეყანაში მეწყერის საშიშროების ზრდას ხელს უწყობს მიწისძვრის მომატებული რისკიც. სეისმოლოგთა შეფასებით, მსოფლიოში გახშირებული მიწისძვრების ფონზე, კავკასია სეისმურად კიდევ უფრო გააქტიურდა, აქტიურობის ზრდას სპეციალისტები მომავალშიც ვარაუდობენ.
”მიწისძვრის უარყოფითი შედეგი მხოლოდ ნგრევა არ არის. ის მეწყერის პროვოცირებას ახდენს. 1991 წლის მიწისძვრის შემდეგ, 40 ათასი სახლის აშენება გახდა საჭირო და მათგან უმეტესობა მეწყერმა დააზიანა. ბოლო პერიოდში, დედამიწის ქერქი მთელს მსოფლიოში საგრძნობლად გააქტიურებულია. ამის ერთერთი შედეგია ბოლო დროს ვულკანების ამოფრქვევა. გააქტიურებულია კავკასიონის მთების აზევების პროცესიც, რაც ასევე დედამიწის ქერქის მოძრაობას უკავშირდება. თუ ძველი მონაცემებით, კავკასიონის მთები 10-15 მილიმეტრით მაღლდებოდა, ახალი სატელიტური ინფორმაციით, აზევება 50-60 მილიმეტრით ხდება. ეს საკმაოდ საშიში ციფრია და ჩვენს რეგიონს სეისმურად უფრო რისკიანს ხდის. სეისმოლოგები მიიჩნევენ, რომ კავკასიაში ვულკანების გააქტიურებაც მოსალოდნელია. ამ მხრივ, საშიშროება მოსალოდნელია მყინვარწვერზე, ჯავახეთის მთებში. ასე რომ, გეოლოგიურად აქტიურ ზონაში ვცხოვრობთ და დიდი სიფრთხილე გვმართებს.
ბოლო პერიოდში, საშიში გეოლოგიური პროცესების გამომწვევ მიზეზებს დაემატა მეტეოროლოგიური ლომიტების გადახრაც, ანუ ატმოსფერული ნალექების საშულო მრავალწლიური მაჩვენებლების ზრდა. შარშანდელი ნალექების შესწავლისას, ხშირი გადახრები აღმოვაჩინეთ. ღოგორც წესი, თუ გადაჭარბება დიდია, ექსტრემალურ მოვლენებს ვერ ავცდებით.
სამწუხაროდ, გლობალური კლიმატის ცვლილების ფონი ჩვენთან ასე გამოიხატა. გლობალური დათბობა მართალია, საქართველოში გაუდაბნოებას არ გამოიწვევს, მაგრამ უხვი ნალექების ზრდა მიწების დეგრადაციით და მისი განადგურებით გვემუქრება. ყოველ წელს ასობით ჰექტარ მიწას ვკარგავთ ალაზნის ტერიტორიაზე. 3 ათასი დასახლებული პუნქი კი განსაკუთრებით საშიშ ზონებში გვყავს აღრიცხული, ეს დაახლოებით 400 ათასი ოჯახია”, – ამბობს ემილ წერეთელი.
გასული წლის მონაცემების დეტალური შესწავლის შედეგად, გეოლოგები მომავალი წლის სავარაუდო პროგნოზს აკეთებენ. ამ კვლევების შეეგებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მსხვერპლის, მატერილური ზარალის და ეკომიგრანტთა ახალი ნაკადის თავიდან აცილების თვალსაზრისით. სამწუხაროდ, არასაკმარისი ფინანსების გამო, ეს კვლევები მხოლოდ რეგიონალურ დონეზე, სტიქიის საშიშროების მაღალი რისკის ფართობებზე წარმოებს და არა მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე.
გეომონიტორინგულ დასკვნაში ნათქვამია, რომ შეზღუდულად განხორციელებული კვლევები სტიქიით გამოწვეულ გართულებებს ვერ ასახავენ. შესაბამისად, ადრეული გაფრთხილებები ვერ ხერხდება.
ამავე კვლევის თანახმად, ბოლო პერიოდში, საშუალო რისკის დონიდან მაღალი რისკის ზონაში გადავიდა კახეთის რეგიონი. იქაურ მოსახლეობას დიდი ზიანი მიაყენა მეწყერმა და ღვარცოფმა. მეწყრული პროცესები კვლავ ემუქრება გურჯაანისა და საგარეჯოს რაიონებს. მნიშვნელოვანი რისკის ქვეშ იმყოფება ქალაქ სიღნაღის მოსახლეობაც.
”მართალია, ქალაქის რეაბილიტაციამ პროცესის საშიშიროება რამდენადმე შეამცირა, მაგრამ მთლიანად ქალაქი საინჟინრო-გეოლოგიური თვალსაზრისით იმდენად რთულ გარემოში იმყოფება, რომ მეწყრული მოვლენების გააქტიურების საშიშროება ყოველთვის არსებობს. თანაც დღემდე ქალაქს არ გააჩნია სათანადო დონეზე დამუშავებული ტერიტორიის გეოლოგიური საშიშროების რუკა, რომელიც მისი განაშენიანება-დაცვითი მართვის პრინციპებს განსაზღვრავდა. აუცილებელია ქალაქის ტერიტორია და მისი შემოგარენი პერმანენტული გეომონიტორინგული მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფებოდეს ”, – ნათქვამია კვლევის შედეგების ამსახველ დოკუმენტში.
მეცნიერები ყურადღებას ამახვილებენ მდინარე ალაზანზე, რადგან სახელმწიფო საზღვრების მნიშვნელოვანი ნაწილი პირობითად ალაზანზე გადის. მდინარე კალაპოტში მიმდინარე რთული გეოლოგიური პროცესების შედეგად, კი შესაძლოა ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი მეზობელი ქვეყნის ტერიტორიაზე მოექცეს.
მეწყერები გააქტიურებულია მდინარე ენგურის ხეობაში წყალსაცავის მიმდებარე ტერიტორიაზეც. ამის მიზეზებად ატმოსფერული ნალექების გაზრდა და მიწისძვრების გააქტიურება სახელდება. მნიშვნელოვან ფაქტორად მიიჩნევენ წყალსაცავის სიახლოვეს თაბაშირის კარიერის არსებობას. გეოლოგები ამ კარიერზე ლიცენზიის შეჩერებას ითხოვენ, რადგან სამუშაოების გაგრძელება წყალსაცავს მეტ საფრთხეს შეუქმნის.
ჩამოთვლილი რისკების მიუხედავად, გეოლოგიური საშიშროების დეპარტამენტში აცხადებენ, რომ ვითარება ამ დროსისთვის კონტროლს ექვემდებარება. სპეცილისტების მტკიცებით, გეოლოგიური გარემო და მოსალოდნელი საფრთხეები დეტალურადაა შესწავლილი. მოსალოდნელ პროცესებზე გაფრთხილება ყველა შესაბამისმა უწყებამ მიიღო, მათ შორის საგანგებო სიტუაციების დეპარტამენტმა და ადგილობრივმა მოსახლეობამ.