RSS

Monthly Archives: დეკემბერი 2020

ეკოფაქტი გილოცავთ 2021 წლის შემობრძანებას

ეკოფაქტი, გილოცავთ ახალ 2021 წლის შემობრძანებას,

ძველად, საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში სხვადასხვაგვარად ხვდებოდნენ ახალ წელს. ამიტომ გადავწვიტეთ, მოგიყვეთ ამ ტრადიციების შესახებ.

ახალი წელს 31 (13.01) დეკემბერი რაჭაში ცნობილია კალანდობის სახელით (კალანდა, ისევე როგორც რუსული კოლიადა და რომაული კალენდა ერთი და იგივე მნიშვნელობის მატარებელია. მკვლევართა აზრით, იგი შეიძლება ნასესხები იყოს რომაელთაგან ან ბიზანტიელი ბერძნებისგან შორეულ წარსულში, რომში კალენდას ეძახდნენთვის პირველ, ან 10 დღეს. იგივე სიტყვა საფუძველია “კალენდრის”) ამ დღეს ოჯახის ერთი წევრი ტყეში წავიდოდა შეშით სავსე მარხილს მოიტანდა, სადაც დაწყობილი იყო ბაძგარი (მარადმწვანე ეკლიანი და კურკიანი მცენარე). შეშიანი მარხილი კალოზე იდგმებოდა პირით აღმოსავლეთით. საღამოს იკვლებოდა საკალანდო ღორი. აცხობდნენ ერთ ღორის ქონიან განატეხს ე.წ. ღორის სალოცვილს.ვახშმობამდე ბიჭს ან ოჯახის უფროს კაცს 1 ჭიქა ღვინო უნდა წაეღო საღორესთან და იქ შეელოცა: “წმინდა ბასილამ ამრავლოს ღორებიო”. აკეთებდნენ ლერწმის გვერგვს, აცხობდნენ ერთ დიდ ლობიან-ქონიან განატეხს. განატეხი, თაფლთან, ვაშლთან და თეთრ ფულთან ერთად იდებოდა გვერგვზე. სართვიანი და ხმელა პური სულადობის მიხედვით ცხვებოდა.

ლეჩხუმში ამ დღეს კალანდა ეწოდებოდა. ქალები ამ დღეს უქმობდნენ. “ჩიტის აზვრამდე” დაკლავდნენ საკალანდო ღორს. ღორი შეიძლებოდა ნამზითვიც (მზითვში მოყოლილი) ყოფილიყო. საკალანდოს თავი ნათლისღებამდე ეკიდა სხვენზე. კაცს ამ დღეს მარხილით შეშა მოჰქონდა, სადაც დაკრული იყო დიდი კონა ბაძგარი. ბაძგარს უკეთებდნენ სახლს, სახაბაზოს, ბეღელს. ნალიას, კალოს, მიჰქონდათ ვენახში და ყანებში. გააკეთებდნენ გვერგვს ან ჩიჩილაკს. ცხვებოდა საოჯახო ტაბლა, სადაც იდებოდა ფული და ტკბილეული. კალანდა საღამოს უნდა გამოეცხოთ 6 საოჯახო სალოცავი ტაბლა და მეშვიდე უფრო დიდი “ღორის სალოცავი”. ღორის სალოცავ ტაბლას მოხარშულ ღვიძლს და წყალს, უფროსი ქალი წაიღებდა საღორის კართან და შეულოცავდა: “ღმერთო, დეიფარე ჩვენი ღორები ფათერაკისაგან.” წყალს გადაქცევდა, ღვიძლს ჩამოათლიდა, იქვე შეჭამდა და სახლში შევიდოდა. პატარ-პატარა ნათალ ღვიძლს ოჯახის ყველა წევრს შეაჭმევდა. ამის შემგდე იწყებოდა საოჯახო ლოცვა. პურებით და ლობიანებით სავსე გობს უფროსი ქალი წაჩოქილი სამჯერ შეატრიალებდა კერიასთან და დალოცავდა ოჯახს. ნავახშმევს ოჯახის მოფეხე, მკლოვიარე თან წაიღებდა მომზადებულ მისალოცს.

ქვემო სვანეთში ამ დღეს ლიძიენალ ეწოდებოდა. ხოლო ზემო სვანეთში: ჲეშხვამ. ახალი წლის წინა დღის მთავარი მომენტები სვანეთში იყო: ტყეში წასვლა, ხის მოჭრა და მკითხაობა ხის მოჭრის დროს; თხილის ტოტების, ხავსის და თეთრი ქვის მოტანა (ყველის სიმბოლო), დილის საუზმე, საიდუმლო ლოცვა, რომელზეც ახსენებდნენ ჯგრაგს, დალს და სხვ. ვახშამი, მარცვლების რიტუალური ძებნა და მათი დათესვა, მეორე დღისთვის საახალწლო პურის ცხობა, ღორის ლეზომახის, ლეკალანდი, ზომხას დაკვლა (დედამთილის, უფროსი რძლის და ა.შ. მზითებიდან), კუპატის გაკეთება, კენჭის ყრა გარეშე მეკვლისთვის და ხარისთის, საახალწლო მისალოცის მომზადება და სხვ.

სამეგრელოში ახალი წლის წინა ღამეს ლეჯ-ხვამას (ღორის ლოცვა) უწოდებდნენ. ოჯახის უფროსი აწყობდა ჩიჩილაკს. მზადდებოდა ახალი წლის მისალოცი და ყველაფერი იდებოდა გობზე. მზადდებოდა სუროს და თხილის “ხვიხვილის” თაიგული. ლეჯხვამა (იგივე სახელწოდებით გვხდება აფხაზური რიტუალის აღსანიშნავად) იწყებოდა მთვარის ამოსვლასთან ერთად. დიდი ყურადღება ექცეოდა მთვარეს და მასზე მკითხაობას.

იმერეთში ახალი წლის წინა დღეს კეთდებოდა ჩიჩილაკი. ამ დღეს სახლში მოჰქონდათ სხვადასხვაგვარი მარადმწვანე და კენკროვანი მცენარეები. ყველაფერი ეს საახალწლო მისალოცთან ერთად იდებოდა გობზე. ძილის წინ ყველა, დიდი და პატარა, თავქვეშ ერთ ნაჭერ შაქარს იდებდა. ამავე დღეს მზადდებოდა ახალი წლის მისალოცი.

გურიაში, ამ დღეს, “შელოცვა”, “ცხემლის ჭრა” ეწოდებოდა. ამ დღისთვის იმარაგებდნენ ცხემლის შეშას, ასუქებდნენ ქათმებს 3-4 კვირის განმავლობაში, რომლებსაც დაკლავდნენ და მრგვლად მოხარშავდნენ. გათენებისას იკვლებოდა ღორი და ნაწილებად დაჭრილი იხარშებოდა. ამ დღეს ცხვებოდა “საკაკვავო” (საწესო პური გოჭის ფეხით) – ქალებისთვის. მზადდებოდა ჩიჩილაკი. ცხვებოდა სპეციალური პურები: ჩიჩილაკისთვის, ოთხი დიდი პური – ე.წ. საბასილობო. საღამოს იწყებოდა ლოცვა.

აღმოსავლეთ საქართველოში ყველგან იწყებოდა საახალწლო სამზადისი. ოჯახის დიასახლისი აცხხობდა რიტუალურ პურებს: ბედისკვერს ოჯახის ყველა წევრისთვის, კაცის ფორმის პურს, ბასილას, ვაჟებისთვის -სახრეს, ნამგალს, გუთანს, სახნისს, ლულებს და ა.შ. ქალებისთვის ჯარას, კრუხ-წიწილას, ქათმის კლანჭს. აგრეთვე აცობდნენ: ორმოებს, ღორის ძუძუებს, ძროხის ძუძუებს, ფრთიან ჩიტებს, პურებს – ჭიებისთვის, ვაზისთვის, მიცვალებულისთვის და ა.შ. ახლად დაქორწინებულ ვაჟებს – მევენახეს ქვევრსა და მაკრატელს. ქართლში ცხვებოდა დიდი პურები და ბიჭებისთვის მკლავზე ჩამოსაცმელ კვერებს. რომლებიც წყალკურთხევაზე უნდა წაეღოთ და იქიდან მობრუნებულს ეჭამათ.

მთაში ოჯახის ყველა წევრისთვის ცხვებოდა ბედისკვერი. ბედისკვერები ცხვებოდა ასევე: კაცთ პური, ხარებისთვის, ძროხებისთვის, ცხვრისთვის, წყლისთვის, ქათმისთვის, მეკვლისთვის, ბებერასთვის, რომელიც მთელ ოჯახს უნდა ეჭამა (მთიულეთ-გუდამაყარი). ზოგი მეკვლისთვის განკუთვნილ საკვლელს ამ დღეს აცხობდა. იგი მხოლოდ ფიჩხით უნდა გამომცხვარიყო. გამომხვარ საკვლელს გულს ამოუღებდნენ მრგვლად, შიგ ჩადებდნენ ერბოს და კვნის შაქარს. ერბო და პური ბარაქაა, შაქარი კი სიტკბო (ხევი). ხევსურულ სამეკვლოს სპეციალური საჭრელებლებით აჭრელებდნენ, რაზეც გამოსახული იყო ჯვარი, კაცი, სახნისი, ძროხა, ცხენი, მარცვლეულის თავთავი და სხვ. ფშაურ სამეკვლოს გოგა ერქვა. ყველგან წესად იყო რიტუალურ პურებზე მკითხაობა. თუ პური კარგად გამოცხვებოდა, ამოიწევდა, ან კარგი ფერი ექნებოდა, მაშინ ეს სიკეტის მომასწავებელი იყო, თუ არა და ცუდის.

ბარში ცხრილზე ან ტაბლაზე  დააწყობდნენ წვრილ კვერცხებს, ცივად მოხარშულ დედალს, ინდაურს, ღორის თავს, ჩურჩხელას, გოზინაყს, ჩამიჩს, ვაშლს, ღვინოს, არაყს, ნაზუქებს, რიტუალურ პურებს. ქართლში დადგავდნენ ჯამს წყლით, ღვინით, თაფლით, რომელშიც პურის დიდ ლუკმებს ჩააწყობდნენ. ამგვარად გამზადებულ საახალწლო სანოვაგს ქართლში აბრამიანს უწოდებდნენ, კახეთში კი საკვლევარს, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში საღამოს მეორე დღისთვის მზადდებოდა. ზოგჯერ მასზე ტყვიასაც დებდნენ.

ამ დღის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რიტუალს აღმოსავლეთ საქართველოში მთაში თუ ბარში, შეშის მოტანა წარმოადგენდა. გარდა იმისა, რომ ოჯახს საწვავი შეშა უნდა მოემარაგებინა, მას ტყიდან გარკვეული რიტუალისთვის განკუთვნილი ხე უნდა მოეტანა. ქართლში ეს ხე მუხა უნდა ყოფილიყო და სათარი ეწოდებოდა.

მთიულეთში უღელი ხარით მოიტანდნენ დიდ ხეს – საახალწლოს, ჩადებდნენ შუა ცეცხლში და დიასახლისი იმაზე გამოაცხობდა ბედისკვერებს. გარდა ამისა, ყველას უნდა მოეტანა “ბებერად” წოდებული ხე, რომელზეც მოგრეხილი წნელით ერთი ან ორი “ნაკრი”, ანუ ნეკერი იყო შესხმული. ბებერას კარებზე მიაყუდებდნენ.

გუდამაყარში ბებერა იფნის ხე იყო, რომელიც ისეთი სუფთა უნდა ყოფილიყო, რომ არც ერთი კაპი არ უნდა ჰქონოდა. ეს წესი იყო ერწო-თიანეთშიც.

ამ ღამეს, ხევში ბებერას ნაცვლად, ახალგაზრდებს ასკილის ტოტები მოჰქონდათ. პატარ-პატარებად ჭრიდნენ და ყველგან აწყობდნენ: ბაგაში, ფქვილში, სიმინდში, სახლის ფანჯრებზე… ამ ნაწილს მახვილს უწოდებდნენ. ასკილის დაწყობას კი დამახვილებას. ეს ღამე დამახვილება ღამე იყო. ზოგჯერ მახვილს მეკვლე აკეთებდა. ზოგჯერ ასკილის ტოტებთან ერთადნახშირსაც დებდნენ. ეს ყველაფერი ეშმაკის, ავი სულების საწინააღმდეგოდ კეთდებოდა.

მთაში ბებერასთან დაკავშირებით საინტერესო რიტუალი სრულდებოდა. გუდამაყარში, ისევე როგორც საქართველოს სხვა კუთხეებში, ხის ძელს ცეცხლში ჩააგდებდნენ. თუ ნაპერწკალი გავარდებოდა, ცუდი ნიშანი იყო, თუ კარგად დაიწვებოდა სიკეთის მომასწავებელი. ცეცხლში ჩადების წინ, ბებერას თავში, შუაში, ბოლოში ჯვარედინად თაფლს და ერბოს წაუსვავდნენ. ბებერაზე ბიჭს გადასვავდნენ, მას აუცილებლად უნდა გაეცინა, რის შემდეგაც ოჯახის უფროსი დიალოგს მართავდა დიასახლისთან:

– ბერი მოდის ბერობითა!

ცხენ-აბჯარი ჩამაართვით,

წინაც მაეგებენითო.

– ბერი რას ბრძანებსო?

კაციანობას, საქონიანობას, კარგა ყოფნას და მხიარულობას.

ერწო-თიანეთის ხევსურულ ოჯახში კარგად რომ დაღამდებოდა, დიასახლისი გარედან შმოიტანდა ბებერას და დაიძახებდა:

– მამიდიან ბებერანი!

– რას მაიძახიან? – დაუძახებდა ვინმე.

– ლხინსა, გახარებასა. ტომარანი მიკიდიან ლხინიანნი,

თხილიანნი, ნიგვზიანნი. ბევრსამც ახალწელს ილოცავთ.

მომილოცნია. მრავალი ახალი წელი გამაგვეცვალასთა,

მშვიდობისა, რგებისა, გახარებისა, ბედიან დავლათიანობისა.

ქალისა დროზე გათხოვებისა, ვაჟისა ცოლის მოყვანისა.

ბებერაზე გადამჯდარი ბავშიც თავი მხრივ დაილოცებოდა.

ამ ღამეს მთიულეთში საქონელს მაგრად დააბამდნენ, რომ არ აშვებულიყო, რადგან მომავალ წელს, ხალხის რწმენით, საქონელი გადაიჩეხებოდა ან მგელი შეჭამდა. ხევში ბავშვებმა ციგაობა იცოდნენ. ამავე ღამეს გშავ-ხევსურეთში, ხოლო გამთენიისას მთიულეთ-გუდამაყარში, ყველა ოჯახიდან ხატში მიდიოდა მეკვლე. ფშავში თითო ქადა, საწირავი და სანთელი მიჰქონდათ. ზოგ ხატში, მაგ. კოპალაში, წინასწარ ლიტანია ღამისთვის (ახალი წლის წინა ღამე) არჩეულ საკლავს მიიყვანდნენ. ხევსურეთში არაყი და იმდენი წულის სანთელი მიჰქონდათ, რამდენიც ოჯახს მამაკაცი ყავდა. მთიულეთში – წულის და კომლის სანთელი. გუდამაყარშუ სამი ადლი სანთელი და თაფლი. ზოგან ღამეს ათევდნენ და მიჰქონდათ ქადა, მოსალოცები, პური, ყველი, სასმელი, მიყავდათ საკლავი.

ხატში მისული მეკვლე ხატს მიესალმებოდა და შიგნით შევიდოდა. ხევში სოფ.გერგეთში, სადაც მტავარი სალოცავი წმ. სამებაა, ახალი წლის ღამეს განსაკუთრებული წესები სრულდებოდა. საღამოს წმ. სამების დეკანოზი თავის ოჯახში გამომცხვარ ცხრეულებს (პურის ფქვილისგან გამომცხვარი პატარა თხელი პური) ამაღლებული ადგილიდან გადაუყრიდა ხალხს და დალოცავდა. ცრეულები ყველას თავისი ხარებისთვის უნდა ეჭმია – ხვნაში მუხლი ექნებაო. გერგეტელი და სტეფანწმინდელი დეკანოზები წმ. სამებაში ათენებდნენ ღამეს. ვახშმისა და მეკვლეების ხატში გასტუმრების შემდეგ ყველგან კარები იკეტებოდა და ზღურბლზე გადაბიჯება შიგნიდან თუ გარედან იკრძელებოდა.

ყველა ცდილობდა ახალ წელს სუფთა, ახალი ტანსაცმლით შეხვედროდა. ასუფთავებდნენ სახლს. ყველა განათხოვრებული ნივთის თუ საქონლის დაბრუნებას ცდილობდა, ახალ წელს მშვიდად და მხიარულად დახვედრას. გამთენიისას ხატში ხუცესი კვალს დაიჭერდა, გარეთ გავიდოდა, შემოიტანდა თოვლს და ფეხზე მდგარ მეკვლეებს გადააყრიდა, თან იტყოდა: “ესრ თეთრად აყვავდით! წელიმც კაისა გამოგეცელებისთ, პურიან-წულიანი, სახელ-სარგებლიანი, მშვიდობისა და კარგად ყოფისა!” დარბაზში მყოფნი პასუხობდნენ: “აგემც შენ გამოგეცვლების ბევრ ახალი წელი, მშვიდობისა, კარგა ყოფისა, პურიან-წულიანი” (ხევსურეთი). ერთმანეთს არყით დალოცავდნენ. მზის ამოსვლისას ხუცესი გარეთ გავიდოდა და ზარს დარეკავდა. ხუცესი გარეთ დადგმულ ლუდიან თასთან იხუცებდა და ყველა მეკვლეს ლუდს გაატანდა სახლში. ზოგან ხატიდან მეკვლეებს ლუდთან ერთად მწვადიც მიჰქონდა. ფშავში ზოგან ახალწლის დილას მეკვლეების მოყვანილ ჭედილას კლავდნენ, რის შემდეგაც გარეთ გასული ხევისბერი ზღურბლზე დადგებოდა და მეკვლეების მიწოდებული გოგას სამჯერ შემოაგორებდა. დაჭრელებული დაცემა კარგის ნიშანი იყო, უკუღმა ცუდის. ხევისბერი მარჯვენა ფეხს გადააბიჯებდა ზღურბლს და იქ მყოფთ მიულოცავდა. გოგას ლუკმობით დაანაწილებდა, თაფლიან ჯამში ჩაყრიდა და ყველა მეკვლეს თითო ლუკმას დაურიგებდა. წილის ყრით სამ მეკვლეს ირჩევდნენ, რომლებიც თაფლიანი ჯამით და პურით მთელ სოფელს მიუკვლევდნენ და კვლავ ხატში ბრუნდებოდნენ. ხევისბერი, (მაგ. კოპალაში) წყალზე წავიდოდა მისაკვლევად. თან წაიღებდა პატარა პურს და ყველს და წყალში ჩააგდებდა. წამოიღებდა წყალს, რომელიც აიაზმის სანაცვლო იყო. ვიდრე იქ მყოფი ხალხი მოხარშულ საკლავს შეექცეოდა, ხევისბერი მიცვალებულებს, განსაკუთრებით უპატრონოებს შენდობას ეტყოდა. ქეიფი ღამემდე გრძელდებოდა. ოჯახს მეზობელიც შეჰყავდა მეკვლედ სახლში, – უფრო მეტად პატარა – ანგელოზიაო.

თუშეთში დიასახლისი ოჯახს რომ სუფრას გაუშლიდა, წავიდოდა ბოსელში, თან წაიღებდა “წყაროს კვერს”, პატარა ჭურჭლით უმძრახ (დილას ხმის ამოუღებლად ავსებულ წყალს) წყალს, წყაროდან მოტანილ ქვიშას, ცხვრის კურკლს და ძროხის ნაკელს. ბოსელში კვერს შეაგორებდა, საქონელს ხმადაბლა მიულოცავდა, ქვიშას, კურკლს და ნაკელს შიგნით შეყრიდა, საქონელს უმძრახ წყალს გადააპკურებდა, კვერს გადამტვრევდა, ხარებს და ფურებს შეაჭმევდა.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 31/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

გამოვლინდა “ეს ქვეყანა შენია” გამარჯვებულები

2020 წელი სირთულეებით და გამოწვევებით სავსე წელი იყო. მაშინ, როდესაც ჩვენს ქვეყანაში ძალიან ბევრი ადამიანი ეკონომიკურ და სოციალურ პრობლემებს ებრძვის, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია აქტიური მოქალაქეების, სამოქალაქო ღირებულებებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობების წარმოჩენა. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება კამპანია „ეს ქვეყანა შენია“ (გაიზიარე პასუხისმგებლობა). კამპანია მიმდინარებს „სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების ინიციატივის“ ფარგლებში და  ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის მიერ ფინანსდება.

ია იაკობაშვილის ფოტო გამარჯვებული ფოტოამბიდან

30 დეკემბერს კამპანიის ფარგლებში გამოცხადებული ჟურნალისების კონკურსის გამარჯვებულთა ვინაობა თერთმეტი რეგიონული ტელევიზიით  გამოცხადდა.

კონკურსში წამახალისებელი პრიზები მიიღეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტ-ჟურნალისტებმა. ორგანიზატორებმა აღნიშნეს, რომ კამპანიის ფარგლებში განსაკუთრებით პრიორიტეტულია ახალგაზრდების, მოსწავლეებისა და სტუდენტების, ჩართულობის წახალისება.

ჟურნალისტთა კონკურსში ოთხი ძირითადი კატეგორია იყო წარმოდგენილი: რადიო, ფოტო, სტატია და სიუჟეტი.

ფოტოს ნომინაციაში მესამე ადგილი შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სტუდენტმა ია იაკობაშვილმა დაიკავა. მის მიერ მომზადებული ფოტოსერია, რომელიც გამოქვეყნდა პორტალ „ეკოფაქტზე“, სახელწოდებით „თუ გული გულობს კეთილი საქმე ერთი ფანდურითაც კეთდება“, გვიყვება ფანდურის მასწავლებელ ასაკოვან ქალბატონზე ჭიათურიდან.

მეორე ადგილი ლაშა ცერცვაძის ფოტომ დაიკავა აივ დადებითი ადამიანების ისტორიების შესახებ.

პირველი ადგილი კი ერგო  ნეთელა გრიგალაშვილს ფოტოსთვის „ყურანის შემსწავლელი სკოლა ღორჯონის ერთ-ერთ სოფელში“.

სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების ინიციატივისა და აღნიშნული კამპანიის მთავარი მიზანია, ქვეყნის თითოეულ მოქალაქეს გაუჩინოს განცდა იმისა, რომ ეს ქვეყანა პირადად მისია და შესაბამისად აკისრია თავისი წილი პასუხისმგებლობა ქვეყნის განვითარების საქმეში.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 31/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

ზამთრის კურორტები დამსვენებლის მოლოდინში

ნანუკა დავითაშვილი

2020 წლის 28 ნოემბრიდან ქვეყანაში ახალი რეგულაციები ამოქმედდა. კორონა ვირუსმა დღევანდელი რეალობა შეცვალა. მთავრობის ახალი რეგულაციების მიხედვით, სხვა აკრძალვებთან ერთად, აიკრძალა ზამთრის კურორტებზე ტურისტების მიღებაც. წელს, პირველად უკანასკნელი წლების განმავლობაში საქართველოს ისეთ ადგილები, როგორიცაა ბაკურიანი და გუდაური ტურისტულად აქტიური უახლოეს პერიოდში აღარ იქნება. არ იმუშავებს სასტუმროები, საბაგიროები. რესტორნები მხოლოდ გატანის სერვისით ისარგებლებენ. ქართველ მოსახლეობას შეეძლება, რომ ბინა მხოლოდ კერძო მესაკუთრისგან იქირავონ.

ყველაზე მეტად ეს რეგულაცია სასტუმროებისა და საოჯახო სასტუმროების მფლობელებს შეეხოთ.

 „გაფრთხილება მივიღეთ, რომ არ გაქირავდეს სასტუმრო. საერთოდ გაჩერებულები ვართ, არანაირი შემოსავალი, არანაირი მხარდაჭერა,“  – ამბობს საოჯახო სასტუმროს მფლობელი ჯულიეტა ბეშქენაძე.

„წელს ვეღარ ვაქირავებ ფართს, რადგან კანონით აგვიკრძალეს. ჩემთვის ერთადერთი შემოსავლის წყაროა. ახალი წლის დღეების ჯავშანი უკან დავაბრუნე. გათბობა ჩართულია, მაგრამ იანვარში გაზს ჩამიჭრიან, იმიტომ, რომ კომპანია „სოკარი“ არ ითვალისწინებს არაფერს და ყველამ ვიცით, რომ -10, -15 გრადუს ყინვაში მთელი გათბობის სისტემა გაიყინება. სახელმწიფოსგან დახმარება ნული. არც კი დაინტერესებულა არავინ ბაკურიანის ბედით,“ – აღნიშნა გამქირავებელმა თამუნა ლომიძემ.

გამქირავებლები იმასაც ამბობენ, დამსვენებლებს წინა წლებთან შედარებით ბინები ბევრად იაფად უნდათ და არ ითვალისწინებენ, რომ ეს მდგომარეობა თითოეული მოქალაქისთვის ძნელი გადასატანია „ფასებმა ძალიან დაიკლო, 50 ლარად უნდათ ბინები სეზონზე. არც გამიქირავებია არც ერთი დღე. როცა ამხელა ხარჯია, ვერ გავაქირავებ ასე იაფად“, – ამბობს ერთ-ერთი საკურორტო ზონაში ბინის დამქირავებელი.

რეგულაციების  გამო უკმაყოფილოები არიან ის ადამიანები, რომლებიც ვერ შეძლებენ წელს სათხილამურო კურორტებზე სრულფასოვან დასვენებას. ერთ-ერთი დამსვენებლის, ლელა ფხაკაძის თქმით, ფასებში წინა წლებთან შედარებით, დიდი შეღავათი არ შეინიშნება.

 „ფასები ძალიან დაკლებული არ არის, თუმცა, სხვაობა, იგრძნობა. ტრანსპორტი არ მოძრაობს და მინივენით მგზავრობა ნამდვილად უფრო ძვირი სიამოვნებაა. საერთო ჯამში დასვენება იმაზე მეტი შეიძლება დაჯდეს, ვიდრე ჯდება-ხოლმე,“ – ამბობს ლელა.

ტურისტული სეზონი წელს ზამთრის კურორტებზე განსხვავებულად ჩაივლის. ადამიანები, რომლებიც რეგულაციების გამო, შემოსავლის გარეშე დარჩნენ, სახელმწიფოსგან მხარდაჭერის მოლოდინში არიან. ჯერ არავინ იცის, როდის მიეცემათ სასტუმროებს საქმიანობის გაგრძელების უფლება, თუმცა, ერთი რამ ეჭვგარეშეა, რომ რეგულაციებმა ბევრი ადამიანი ერთადერთი შემოსავლის გარეშე დატოვა.

ფოტო: ოლიკო ცისკარიშვილის

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 28/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

კამპანია “ექიმი გმირი” კოვიდ ინფექციასთან საბრძოლველად

ნანიკო დავითაშვილი

ქართველმა ექიმებმა კორონავირუსის მეორე ტალღისა და პაციენტთა მაღალი მიმართვიანობის გამო, რამდენიმე კვირაა კამპანია წამოიწყეს, რომლის მიზანი საჭიროების შემთხვევაში, კოვიდინფიცირებულ პაციენტთა ონლაინ კონსულტაცია და დახმარების გაწევაა.

საქართველოში პაციენტთა მიმართვიანობა მზარდია. ჯანდაცვის სისტემა ბრძოლის ახალ ეტაპზე გადავიდა, თუმცა ეს ეტაპი ხარვეზებითაა დატვირთული. იზრდება იმ პაციენტთა რიცხვიც, რომლებიც ბინაზე მკურნალობენ და ვერ ახერხებენ ოჯახის ექიმთან დაკავშირებას. „მე-9 დღეა და მხოლოდ ერთხელ დამიკავშირდა ოჯახის ექიმი, არავინ მირეკავს“… „ხანდაზმულ მშობელს აქვს კოვიდი, ოჯახის ექიმი არ გვეხმიანება საერთოდ, სიცხეები გრძელდება“… ხშირია ამგვარი პოსტები სოციალურ ქსელებში.

ათეულობით მედიკოსი, რომელიც კოვიდინფიცირებულებთან უშუალოდ მუშაობს, მძიმე ეპიდემიოლოგიური ვითარების გამო, მზაობას გამოთქვამს პაციენტებს, რომლებსაც განსაკუთრეუბულად სჭირდებათ კონსულტაცია დაეხმარონ სრულიად უსასყიდლოდ და თავიანთ საკონტაქტო ინფორმაციას სოციალურ ქსელში ასაჯაროებენ: „ძალიან გვეხმარება ფეისბუქგვერდზე შექმნილი მედრუმი რომლის საშუალებითაც გვიკავშირდებიან პაციენტები და ვუწევთდი სტანციურად ამა თუ იმ დახმარებას შეძლებისდაგვარად. ამ გვერდის საშუალებით, ამ ერთ თვეში, პირადად მე, დაახლოებით ვმართე 30 პაციენტზე მეტი ბინაზე, რომლებმაც დაამარცხეს და გადალახეს უპრობლემოდ კორონავირუსი.

ხალხი პანიკაშია და სამწუხაროდ, ამ პანიკის გამოა, რომ რეალურად ვისაც სჭირდება დახმარება, მათთვის პრობლემური ხდება ექიმთან დაკავშირება. საზოგადოება არც კია ინფორმირებული იმაზე, თუ რომელი პოლიკლინიკა და რომელი ოჯახის ექიმი ემსახურება და ყველა, სამწუხაროდ, 112-ში ხედავს საშველს, რის გამოც დაკავშირება მცირედ შეზღუდულია,“ – აცხადებს 112-ის უფროსი ექიმი მაიკო ლეფსვერიძე.

იმ შემთხვევაში, თუ საჭირო სერვის ცენტრებთან ვერ მოხერხდა დროული დაკავშირება, ქართველ მოსახლეობას საშუალება აქვს, რომ ესტუმრონ სამედიცინო ჯგუფს „Med Room’’, სადაც კამპანიის ფარგლებში მითითებულია ჩართული მოხალისე არაერთი ექიმის როგორც პირადი სოციალური ქსელი ასევე, საკონტაქტო ინფორმაცია.

 ფოტოს წყარო: hengyaoultrasonic.com

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 26/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

გაჩერებული სარესტორნო ბიზნესი

ნანიკო დავითაშვილი

თითქმის 1 თვეა, რაც საქართველოში არაფორმალური ლოქდაუნია გამოცხადებული. 28 ნოემბრიდან გარეთ გასვლა აკრძალულია საღამოს 9-დან დილის 5 საათამდე, შეჩერებულია საზოგადოებრივი და საქალაქთაშორისო ტრანსპორტის გადაადგილება, სწავლა წლის ბოლომდე დისტანციურ რეჟიმში გადავიდა. შეზღუდვების სია საკმაოდ გრძელია, მათ შორის არის რესტორნები, რომელთა ნაწილი დაიხურა,ნაწილი გატანის რეჟიმზე აგრძელებს მუშაობას. მიუხედავად იმისა, რომ სახელმწიფოს მთავარი მიზანი პრემიერ-მინისტრის განცხადებით იყო ადამიანების ჯანმრთელობის უსაფრთხოება და ამავე დროს ქვეყანაში ეკონომიკური მდგომარეობის დასტაბილურება, როგორც ჩანს, უახლესი შეზღუდვები უამრავი ადამიანისთვის ბიზნესის დახურვის, სამუშაოს დაკარგვისა და ფინანსური მდგომარეობის კიდევ უფრო გაუარესების მიზეზი გახდა.

აღსანიშნავია, რომ სარესტორნო ბიზნესი შველას ითხოვს და რამდენიმე კვირის წინ საკუთარი მოსაზრებები, მოთხოვნები  მათ ეკონომიკის მინისტრსაც გააცნეს.  

რესტორნების მფლობელთა განცხადებით, სახელმწიფომ უნდა გაითვალისწინოს ისეთი ფაქტორები, როგორებიც არის საბანკო პოლიტიკა და გადასახადებთან დაკავშირებით საკითხებს გადაიხედოს.

კომუნალური გადასახადები, საშვების გაცემის საკითხი, ფინანსური მხარდაჭერა… შეხვედრა ნათია თურნავასთან გაიმართა. როგორც სარესტორნო ბიზნესის წარმომადგენლები აცხადებენ, საათობრივი შეზღუდვის გამო, პრობლემა შეექმნა გატანის პროცესსაც. პრობლემათაგან ყველაზე თვალსაჩინო საშვების გაცემა და გადაადგილებაა.

რესტორან „შავი ლომის“ წარმომადგენლის, მერიკო გუბელიძის განცხადებით, ახალმა რეგულაციებმა სარესტორნო ბიზნესის მუშაობას სერიოზული პრობლემები შეუქმნა: „მზარეულებისთვის საშვები არ გვაქვს. მზარეულმა საჭმელი თუ არ გააკეთა, ვერ მივიტანთ სტუმრამდე. სწორედ, ამ მექანიზმის შემუშავებას ცდილობენ“, – ამბობს მერიკო გუბელაძე.

ეკონომიკის მინისტრთან შეხვედრისას საუბარი იყო ასევე კომუნალურ საკითხებზეც, რომლის სიღრმისეული განხილვა უახლოეს მომავალში შესაძლოა ჩაინიშნოს.

„დროებით უსამსახუროდ დავრჩი იმის გამო, რომ რესტორანი ვერ უზრუნველყოფდა თანამშრომელთა გადაადგილებას. ყოველდღიურად როცა სამსახური ახლოს არ გაქვს, ტაქსში მთელი დღის ნამუშევარი რომ გადავიხადო. რითი ვიკვებო და ვარჩინო ოჯახი?“ – აცხადებს რეგულაციების შედეგად უმუშევრად დარჩენილი ქალბატონი.

გარდა რესტორნის წარმომადგენლებისა, პრობლემები მომხმარებლებსაც შეექმნათ, რომლებისთვისაც დამატებითი ხარჯი და დისკომფორტი აღმოჩნდა ახალი რეგულაცია: „იქიდან გამომდინარე, რომ შორს ვცხოვრობ ისეთი ობიექტებისგან, რომლებსაც აქამდე ხშირად ვსტუმრობდი, მიწევს რომ ვისარგებლო გამოძახების სერვისით, რაც ჩემთვის ძალიან არაკომფორტულია. შეკვეთები დაგვიანებით მოდის, ან არასრული რაოდენობით მოდის, ვიხდი იმაზე მეტს, ვიდრე ჩვეულებრივ და ამაზე ხშირ შემთხვევაში რეაგირება ნულია,“ – აცხადებს მომხმარებელი თამუნა ხელაია.

როგორც ცნობილია მოქმედებს სუბსიდირების პროგრამა, რომლისთვისაც სახელმწიფომ 30 მილიონი ლარი გამოყო. 

სარესტორნო ბიზნესის წარმომადგენლები იმედოვნებენ, რომ მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად ნაბიჯები სასწრაფოდ გადაიდგმევა.

მინისტრი რესტორნების წარმომადგენლებს დაპირდა, რომ ბიზნესებს მაქსიმალური ხელშეწყობა ექნებათ თანამშრომელთა შენარჩუნებისთვის. სესხის პროცენტის სუბსიდირების პროგრამაში მონაწილეობისთვის, გატანის სერვისის უკეთ მუშაობისთვის…

შეზღუდვების მოხსნის თარიღი, 24 დეკემბერი თითქმის უკვე მოახლოვდა. საინტერესოა გაუქმდება თუ არა რეალურად რეგულაციები სარესტორნო ბიზნესისთვის და გაუმჯობესდება თუარა ამ სექტორის მდგომარეობა უახლოეს მომავალში.

ფოტო: ია კვარაცხელიის

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 26/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

კორონავირუსმა აგროტურიზმს პრობლემები შეუქმნა

გიორგი მაკარაშვილი

Wine Vineyards at sunset in Solvang, Santa Barbara County, California.

საქართველოში ბოლო ათწლეულის განმავლობაში განსაკუთრებულად პოპულარული გახდა აგროტურიზმი. მსოფლიო ტენდენციების ცვლილება, რა თქმა უნდა, საქართველოზეც აისახება. უცხოელი ვიზიტორები ქვეყნის კულტურის, უკეთ გასაცნობად ამჯობინებენ უფრო ახლო კომუნიკაცია ჰქონდეთ ადგილობრივებთან, უშუალოდ ჩაერთონ სხვადასხვა პროცესში და მაგალითად, ყველასათვის ცნობილი ქართული ღვინის დაგემოვნებამდე, თავად მიიღონ მონაწილეობა ღვინის დამზადების პროცესში, ანდა თონის პურის ცხობაში. განსაკუთრებულად დიდი მოთხოვნა აგროტურიზმზე გასული 2-3 წლის განმავლობაში იყო. 2020 წელი როგორც, ტურიზმის ყველა მიმართულებისთვის, ასევე აგროტურიზმის სფეროშიც ძალიან რთული იყო. მსოფლიო პანდემიიდან გამომდინარე, ქვეყანაში დაწესებული ავიამიმოსვლის შეზღუდვამ დიდი პრობლემა შეუქმნა დარგის განვითარებას. ადამიანები, რომლებმაც 2019 წელს  ბანკიდან გამოტანილის სეხსის თანხით დაისახეს მიზნად ბიზნების გაფართოვება, სესხის სახით აღებული თანხის დაფარვაც ვერ მოახერხეს.

მაგალითად, იმერეთში არსებული აგროსახლი, 10 წლიანი  არსებობის შემდეგ, კრიზისის წინაშე დადგა. კორონავირუსით გამოწვეული ეკონომიკური კრიზისი საფრთხეს უქმნის მის არსებობას. კულინარიული მასტერკლასები, რთველი და სხვა აქტივობები, რომლებიც გასული წლების განმავლობაში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა უცხოელ ტურისტებში, დღეს, პრაქტიკულად შეჩერებულია.

„ვიზიტორთა რაოდენობა, იმდენად მცირე იყო, რომ შეუძლებელია თქვა განახევრდა, პრაქტიკულად სიცარიელე იყო მთელი ტურისტული სეზონის განმავლობაში. იმდენად მცირე შემოსავალი გვქონდა, რომ იძულებული გავხდით პერსონალი გაგვეშვა, შეუძლებელი იყო ანაზღაურების გადახდა, მათ შენახვას ვერ ვახერხებდით. აგვისტოს მაგალითი რომ ავიღოთ, მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადი მოთხოვნა მაინც აჭარაზე არის ტურისტები, არც იმირეთში სტუმრობაზე ამბობდნენ უარს. აქამდე ტურისტების რაოდენობას ნამდვილად არ ვუჩივოდით. კორონავირუსის პანდემიის გამო, კი პრაქტიკულად, ტურისტების გარეშე დავრჩით. საქართველოში აგროტურიზმი ახლა ხდება პოპულარული და საქართველოს მოქალაქეები ნაკლებად არიან დაინტერესებული მსგავსი აქტივობებით, ამიტომ ჩვენი ძირითადი დასაყრდენი უცხოელი ტურისტები იყვნენ და არიან. შეზღუდვების გამო კი ისინი, რა თქმა უნდა, ვერ ახერხებენ ქვეყანაში ვიზიტს. 2020 წელი როგორც იქნა, მთავრდება და ავად თუ კარგად, გადავრჩით. ახლა მთავარია, რა იქნება შემდეგ წელს, იმედია დასტაბილურდება სიტუაცია და შევძლებთ სრულფასოვნად ჩვენი საქმის განხორციელებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში როგორც ჩვენ, ასევე არაერთი სხვა ადგილობრივი მცირე თუ საშუალო ბიზნესი პრაქტიკულად გაკოტრდება და მოგვიწევს საქმიანობის შეწყვეტა“, – განაცხადა შ.პ.ს. ქორენას დამფუძნებელმა მაია კეზევაძემ.

არსებული მდგომარეობის პარალელურად, საქართველოს პარლალმენტში მოხდა კანონპროექტის ინიცირება, რომელიც სოფლის მეურნეობისა და აგროტურიზმის განვითარებასა და ხელშეწყობას ისახავს მიზნად. „აგროტურიზმის შესახებ“ კანონის ინიციატორი ოთარ დანელიაა. კანონპროექტი ასევე ითვალისწინებს აგროტურისტული ობიექტების მიმართ საგადასახადო პოლიტიკის შემსუბუქებას.

„აღნიშნული კანონი რამდენიმე ძირითად მიმართულებას ითვალისწინებს. ეს გახლავს ადგილობრივი ფერმერული მეურნეობისთვის ხელშეწყობა, მომსახურეობის, მათ შორის, აგროტურიზმის მომსახურების დანერგვა. ასევე განმარტებულია მთელი რიგი ტერმინოლოგია, რომელიც ითვალისწინებს აღნიშნული საქმიანობისთვის აუცილებელ პირობებს. კანონი აქვე ადგენს შეღავათებს, რომლებიც ძირითადად საგადასახადო შეღავათებს ეხება. ესაა დღგ, საშემოსავლო, თუმცა რჩება ქონების გადასახადი, ვინაიდან ჩვენი მიზანია, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის ჩართულობა იყოს მაქსიმალური და მათ ინტერესში შედიოდეს იმ სარგებლის მიღება, რომელიც ადგილობრივ მუნიციპალიტეტს რჩება. გარდამავალ დებულებებში გათვალისწინებული გვაქვს ის მინიმალური ოდენობა ადგილობრივი პროდუქციისა, რომელიც უნდა იყოს მოხმარებული აგროტურისტული სუბიექტების მიერ. თავდაპირველად, ეს არის 50%, ხოლო სამომავლოდ – 70%. დღეს, ესეც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი, აქტუალური საკითხია და ვფიქრობ, რომ გარკვეული ვადაა საჭირო იმისათვის, რომ გარკვეული პერიოდი იყოს საზრიანი და მოახერხონ ადაპტირება იმ მოთხოვნებზე, რომლებსაც კანონი ითვალისწინებს“, – აღნიშნა პარტია „ქართული ოცნების“ მაჟორიტარმა ოთარ დანელიამ.

პარლამენტში აგროტურიზმის მხარდამჭერი კანონპროექტის ინიცირების მიუხედავად, რომელიც აგროტურიზმის წახალისებასა და კორონავირუსისგან მიყენებული ზარალის ანაზღაურებას ემსახურება, ქვეყნის ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის ვებ-გვერდზე არ იძებნება ინფორმაცია აგროტურიზმით დაინტერესებულ პირთათვის. იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს მოქალაქეები ან ტურისტები მოინდომებენ ქვეყნის მთავარ ტურისტულ მეგზურ ვებ-გვერდზე ინფორმაციის მოძიებას მათ საიტზე ტურისტური გზამკვლევი არ დახვდებათ.

„ზაფხულში როდესაც ვისვენებდი, გადავწყვიტე წელს მსოფლიოში და საქართველოში არსებული მდგომარეობიდან გამომდინარე, დასვენების განსხვავებული  გზა მომენახა და სოფლად მცხოვრებ ტურისტების გარეშე დარჩენილ ადამიანებსაც დავხმარებოდი, ამიტომ დავვინტერესდი აგროტურიზმით. რადგან საქართველოში ჯერ კიდევ არ არის ონლაინ სერვისები კარგად გამართული და პრაქტიკულად ვერ ვნახე ერთად თავმოყრილი ინფორმაცია, თუ სად შემეძლო წასვლა, ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის საიტზე გადავწყვიტე ინფორმაციის მოძიება, მაგრამ სამწუხაროდ, ერთი სიტყვაც ვერ ვნახე იქ აგროტურიზმის შესახებ. ბოლოს, მეგობრის რეკომენდაციის ვეწვიეთ სოფელ ნუკრიანში ლავანდების პლანტაციას, სადაც ძალიან ლამაზი სანახაობა დაგვხვდა. შეგეძლო პროცესშიც ჩართულიყავი და მეპატრონეს მიხმარებოდი მოვლაში, ასევე ადგილობრივი ყვავილით დამზადებული სხვადასხვა პროდუქტის შეძენა. ჩვენ გარდა იმ კონკრეტულ მომექნტში არავინ იყო იქ, მხოლოდ ჩვენ ვესტუმრობდით პლანტაციებს. საქართველოში ლავანდის პლანტაციები ხშირი არ არის და ძალიან საუცხოო იყო, ნუკრიანში ყოფნისას თავი საფრანგეთში გეგონებოდა. სწორედ, ასეთ ადგილებს სჭირდება პოპულარიზაცია და იგივე, ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის მხარდაჭერა. ყველა ადამიანს ვურჩევ აუცილებლად ესტუმროს ნუკრიანში ლავანდების პლანტაციებს“, – გვიყვება ხატია სირბილაძე, ქართველი მოგზაური.

განვითარებად ქვეყანაში, ტურიზმის განვითარებადი დარგის ხელშეწყობა განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია მაგრამ ეს პროცესი კომპლექსურად უნდა წარიმართოს და არ უნდა იყოს მხოლოდ ერთი კონკრეტული მიმართულებით კონცენტრირებული. საქართველოს აგროტურიზმის განვითარების თვალსაზრისით დიდი პოტენციალი აქვს , რასაც ხელშეწყობა სჭირდება. Covid-19-მა კიდევ ერთხელ ცხადყო სოფლის მეურნეობისა და მისი პოპულარიზაციის მნიშვნელობა. აგროტურიზმის მთავარი შესაძლებოდა კი სწორედ სოფლის მეურნეობის პოპულარიზაციაა.

ფოტო: Nukriani Lavender ; Freepik

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 24/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

ონლაინ სწავლა Covid19-ის პირობებში

    ია კვარაცხელია                                                                

ყველასთვის ცნობილია, რომ Covid19-თან დაკავშირებულმა პრობლემებმა  მსოფლიოს მასშტაბით არაერთ ადამიანს შეუშალა ხელი და  ჩვეული ცხოვრების რიტმისგან ამოაგდო და ბევრი ადამიანი პრობლემების წინაშე დააყენა. შეცლილი ცხოვრების რეჟიმის გამო, ადამიანების გარკვეულ ნაწილს დისტანციურად მუშაობა და სწავლა უწევთ, რაც უმეტესობისთვის სულაც არ არის ხელსაყრელი და კომფორტული, რადგან მოსახლეობის ნაწილს არ აქვს ინტერნეტთან წვდომა და არ შეუძლიათ დაესწრონ გაკვეთილებს, ლექციებს ან თუნდაც სახლიდან იმუშაონ.

გაეროს ბავშვთა ფონდის და საერთაშორისო სატელეკომუნიკაციო კავშირის ახალი ერთობლივი ანგარიშის მიხედვით, რომელიც გამოქვეყნდა 2020 წლის დეკემბრის დასაწყისში, საქართველოში სასკოლო ასაკის ბავშვების 15 პროცენტს არ აქვს სახლში ინტერნეტზე წვდომა. ანგარიშის მიხედვით, მსოფლიოში სასკოლო ასაკის ბავშვების ორ მესამედს არ აქვს სახლში ინტერნეტზე წვდომა. ეს მაჩვენებელი ანალოგიურია 15-დან 25 წლამდე ასაკის ახალგაზრდებშიც – 759 მილიონ ახალგაზრდას, ანუ 63 პროცენტს, არ აქვს სახლში ინტერნეტკავშირი.

„სამი შვილი მყავს მე-2, მე-5 და მე-7 კლასელები, რაც სკოლები დაიხურა და ონლაინ რეჟიმში მოგვიწია გაკვეთილებზე ჩართვა, ამ დღიდან შეიძლება ითქვას, რომ უდიდესი პრობლემა დაიწყო ჩვენს ოჯახში, რადგან არ არის გამართული სისტემა, ყოველ გაკვეთილზე შესვლისას ხარვეზებია და პროგრამა ძალიან ჭედავს. სწორედ ამიტომ ბავშვები ცალკე იტანჯებიან, მე ცალკე და მასწავლებლებზე ხომ საერთოდ ზედმეტია საუბარი. ამის გამო, ხშირად უწევთ ბავშვებს გაკვეთილების გაცდენა, რაც ძალიან დასანანია. დასანანია, რომ ამ პირობებში ნორმალურ განათლებას ვერ იღებენ და იზღუდებიან. იმედი მაქვს მალე დამთავრდება ეს საშინელი დღეები და დავუბრუნდებით ადამიანურ ცხოვრებას,“ – გვეუბნება 35 წლის  დიასახლისი ილონა კეკელია.

„პირველ რიგში, ეს არის სრულიად ახალი მოცემულობა, რომლისთვისაც ფეხის აწყობა სრულიად ფორსმაჟორში მოგვიწია. კომფორტზე საუბარი ზედმეტია, იმ მხრივ რომ კოვიდსიტუაციამ თავდაყირა დააყენა ყველას გეგმები: მათ შორის საუნივერსიტეტო ცხოვრების. უნივერსიტეტი ცოცხალი კავშირების ადგილია და ამ ხიბლმა სრულიად გადაინაცვლა ონლაინში.  ცხადია ფეხის აწყობა მოგვიწია, ვინაიდან უკვე მერვე თვეა ამ რეჟიმში ვართ და ალბათ, კიდევ გარკვეული ხანი ასე ვიქნებით, ამიტომ ეს უფრო შეგუებას ჰგავს, ვიდრე კომფორტს. დარწმუნებით მინდა ვთქვა, რომ კომუნიკაცია სტუდენტებთან გაორმაგდა. დისტანციურმა მუშაობამ, სამუშაო საათებიც შეცვალა და ეს დილის  9-დან  საღამოს 5-მდე ნამდვიად აღარ არის. როცა სტუდენტს რაიმე სახის პრობლემა აქვს, იქ დრო პირობითია. ამიტომ, კიდევ უფრო ინტენსიური გახდა ჩემი კავშირი სტუდენტებთან – სოციალური ქსელებით, სატელეფონო კავშირით, მეილით და ა.შ. მე მაქვს ერთგვარი მედიატორის როლი აკადემიურ პერსონალს, ადმინისტრაციასა და სტუდენტებს შორის. ამ პერიოდმა ამის საჭიროება გამოკვეთა. თუმცა მინდა აღვნიშნო და დავაზუსტო, რომ ყველანაირად ვცდილობთ ლექციების ხარისხი არ დაეცეს, ტექნიკური მხარე უზრუნველყოფილი იყოს, რომ რაც შეიძლება ნაკლებად დაზარალებული გამოვიდეთ აქედან. არაერთი დაბრკოლება შეიქმნა, ვერ გავმართეთ კურდამთავრებულთა გამოსაშვები საზეიმო საღამო, საზეიმოდ ვერ დავხდით პირველკურსელებსაც, ათასი ტექნიკურ დეტალთან  უწევთ ადაპტაცია სტუდენტებს, რაც ცოცხალი კავშირის პირობებში მეტად მარტივი იქნებოდა. ყველაფერი რაც ხდებოდა ადგილზე, ლექციეის გარდა – ეს იქნებოდა ღია კარის დღე, სასკოლო ოლიმპიადა თუ სხვ. ყველაფერმა სახე იცვალა. ვერ ვახერხებთ გაცნობით ხასიათის ვიზიტებს სკოლებში, ბევრი პროექტი გადადგვედო ეპიდვითარების გამო.  ყველაზე მეტად, არსებული სიტუაცია, სწორედ სოციალურ აქტივობების გამართვაში გვიშლის ხელს, რითაც გამოირჩეოდა უნივერსიტეტი: საჯარო ლექციები, საერთაშორისო კონფერენციები, სპორტული ღონისძიებები, ინტელექტუალური თამაშები, ექსკურსიები თუ სხვა. საუნივერსიტეტო ცხოვრება სრულიად ამოვარდნილია ჩვეულ რიტმს,“ – აღნიშნა „შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერმა, სალომე სუხიშვილმა, რომელიც წლებია სტუდენტებთან კომუნიკაციითა დაკავებული.

მსოფლიო მონაცემების მიხედვით, ყველაზე შეძლებულ ოჯახებში სასკოლო ასაკის ბავშვების 58 პროცენტს აქვს სახლში ინტერნეტკავშირი. ეს მაჩვენებელი, უღარიბესი ოჯახების ბავშვების შემთხვევაში, მხოლოდ 16 პროცენტს შეადგენს. ანალოგიური უთანასწორობაა ქვეყნების შემოსავლიანობის მიხედვითაც. დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში სასკოლო ასაკის ბავშვებიდან 20-დან 1-ზე ნაკლებს აქვს სახლში ინტერნეტზე წვდომა, მაღალშემოსავლიან ქვეყნებში კი – დაახლოებით ყოველ მეცხრეს.

„Covid19-მა საკმაოდ დიდი გამოწვევებისა და სირთულის  წინაშე დააყენა მთლიანად მსოფლიოს მოსახლეობა და ამის გამო, უამრავ რამეზე მომიწია უარის თქმა, ისევ და ისევ ჩემი და მოსწავლეების ჯანმრთელობის გასაფრთხილებლად. მე პედაგოგი გახლავართ, უამრავი აბიტურიენტი მყავს, რომლებსაც დღევანდელ დღემდე სახლში ვიღებდი. თუმცა რამდენიმე დღის წინ Covid-ი დამიდასტურდა და მომიწია სხვა მასწავლებლების მსგავსად დისტანციურ რეჟიმზე გადასვლა. სიმართლე გითხრათ, ეს კიდევ საკმაოდ რთული გამოწვევაა, რადგან ონლაინ სისტემა არც ისე გამართულად მუშაობს. თუმცა ამ სიტუაციაში გაორმაგებულ პასუხისმგებლობას ვგრძნობ ბავშვების მიმართ. ეს ერთგვარი ამჟამინდელი ბრძოლაა და მჯერა, რომ ჩვენ მოვიგებთ ამ ბრძოლას საკმაოდ დიდი წარმატებით,“ – ამბობს 50 წლის პედაგოგი  ლია ქოჩლაძე.

ლია ქოჩლაძის ერთ-ერთი მოსწავლე გიორგი ძიძავას თქმით, ძალიან დიდ დისკომფორტს ქმნის ამ სისტემით სწავლაა, რადგან მუდმივად პრობლემებია  ინტერნეტთან დაკავშირებით:

„უკვე წლებია ქალბატონ ლიასთან დავდივარ მოსამზადებლად, წელს კი აბიტურიენტი ვარ და სამწუხაროდ, იმ ფაქტის წინაშე დავდექით, რომ მოგვიწია ონლაინ რეჟიმში გადასვლა, რადგან ლია მასწავლებელს  Covid19 დაუდასტურდა. რთულია ასე დისტანციურად სწავლა განსაკუთრებით კი აბიტურიენისთვის, თუმცა უდიდეს პასუხისმგებლობას ვგრძნობ, პირველ რიგში, საკუთარი თავის და ყველა იმ ადამიანის წინაშე, ვისაც სჯერა ჩემი წარმატებით ჩაბარების უნივერსიტეტში. მართალია უდიდესი საშიშროების წინაშე ვდგავართ, თუმცა, ჩემი აზრით, არ უნდა დავნებდეთ და ყველამ წესების დაცვით ვაკეთოთ ჩვენი საქმე,“ – ამბობს მომავალი სტუდენტი გიორგი ძიძავა.

„ჩემთვის უდიდესი პასუხისმგებლობაა სტუდენტებთან ურთიერთობა,  მათთვის საკუთარი ცოდნის გაზიარება. ეპიდვითარებამ კი, რომელიც თითქმის უკვე ერთი წელია, სრულიად შეცვალა გარშემო ყველაფერი. ლექციებსაც კი ვერ ვატარებთ ნორმალურად, საინტერესოდ. აღარ გვაქვს უშუალოდ პირდაპირი კავშირი ერთმანეთთან, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია სტუდენტებსა და ლექტორს შორის. გადავედით ონლაინხანაში, როდესაც მხოლოდ ინტერნეტით ხდება კომუნიკაცია. ძალიან მიშლის ხელს ინტერნეტი, ონლაინ სწავლება სტუდენტებთან ურთიერთობაში, რადგან ლექციის ჩატარების დროს, უამრავი პრობლემა იჩენს ხოლმე თავს. რა თქმა უნდა, დროის ფაქტორის მხრივ საკმაოდ კომფორტულია, რადგან უფრო მეტი რამისთვის გრჩება დრო, თუმცა მაინც მიმაჩნია, რომ ჩვენი საგანმანათლებლო სისტემა ჯერ არ არის მზად ონლაინ სივრცეზე გადასვლისთვის,“ – აღნიშნა „სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი“ ლექტორმა როინი ბერიამ.

Covid19-მა მართლაც, რომ თავდაყირა დააყენა მსოფლიო მოსახლეობის ცხოვრება, მათი გეგმები. იმედია, ძალიან მალე, კვლავ ყველაფერი შეიცვლება და ცხოვრება  მშვიდ დინებას გაჰყვება.

ფოტო ავტორის

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 20/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

მყარი საყოფაცხოვრებო ნარჩენის გადამუშავება საქართველოში

გიორგი მაკარაშვილი

მსოფლიო მოსახლეობის რაოდენობის ზრდასთან ერთად, იზრდება საყოფაცხოვრებო ნარჩენის რაოდენობაც. გასულ საუკუნეებთან შედარებით დღევანდელი საყოფახოვრებო ნარჩენის უმეტესობა არ ექვემდებარება ბუნებრივ კომპონენტებად დაშლას, რადგან მათი დიდი ნაწილი ხელოვნური წარმოებისაა. მსოფლიო პრაქტიკის გათვალისწინებით, ნაგავსაყრელი საყოფაცხოვრებო ნარჩენის განთავსების ყველაზე ცუდი ალტერნატივაა. ყოველდღიური მოხმარების ნარჩენის ნაგავსაყრელზე განთავსების დროს, გამოიყოფა ისეთი მავნე ნივთიერებები როგორიცაა: ვერცხლისწყალი, ფოსფატები, კარბონატები, გამხსნელები, საღებავები და სხვა ტოქსიკური ქიმიკატები. ძირითადი საყოფაცხოვრებო ნარჩენები: მინის ჭურჭელი, მაკულატურა, პლასტიკა, მეტალები, საკვები პროდუქტის ნარჩენები ექვემდებარება გადამშავებას. სწორედ ამიტომ, ბევრი განვითარებული და განვითარებადი ქვეყანა მიმართავს რეციკლირებას რათა მაქსიმალურად შეამცირონ გარემოზე მავნე ზეგავლენა.

ნარჩენების გადამუშავების პროცესში უპირველესი შეგროვება-დახარიხსებაა, მთლიანი პროცესის განმავლობაში ამ ეტაპზე ბევრი რამ არის დამოკიდებული. საქართველოში ნარჩენების შეგროვებას კომპანია „სუფთა სამყარო“ უკვე ბევრი წელია აწარმოებს. მათ მიერ შეგროვებული ნარჩენების არეალი ყოველწლიურად იზრდება. ისინი უკვე დახარისხებულ ნედლეულს აწვდიან კომპანიებს გადასამუშავებლად.

„კომპანიის საქმიანობა თავდაპირველად იყო მეორადი მყარი ნარჩენების შეგროვება-დახარისხება და შემდეგ მიწოდება გადამამუშავებელ კომპანიებთან. შემდეგ გავაფართოვეთ ჩვენი მომსახურების არეალი. თუ თავდაპირველად გვქონდა მუყაო, მაკულატურა და პოლიეთილენი, ახალა ჩავრთეთ პლასტმასის ნაწარმი, ალუმინის ქილა, შუშია. ჩვენ გვაქვს ობიექტები, სკოლებით დაწყებული, სამინისტროებით დამთავრებული. ასევე ვთანამშრომლობთ სავაჭრო ცენტრებთან, სადაც განთავსებული გვაქვს დასაპრესი დანადგარები. ნარჩენები ადგილზევე ხარისხდება ჩვენივე თანამშრომლების მიერ. რაც შეეხება პლასტმასის ბოთლს, ალუმინის ქილას, შუშას ასევე განვათავსეთ დამხარისხებელი სტენდები. კიდევ უფრო ფართოვდება შეგროვების არეალი, გვაქვს სხვა გეგმებიც. კომპანიაში, თავდაპირველად, ერთი ადამიანი მუშაობდა. დღეს, უკვე 35 ადამიანია დასაქმებული. დღეს, ჩვენს მთავარ პრობლემად საკუთარი ტერიტორიის არ არსებობა წარმოადგენს. გვინდა ვთხოვოთ დონორ კომპანიებს, რომ გამოგვიყონ ტერიტორია მეორადი ნარჩენის დახარისხება-გასუფთავებისთვის, შემდეგ ჩვენ უკვე დამუშავებულ ნელდლეულს გადამამუშავებელ კომპანიას მივაწვდი,“ – გვეუბნება დავით ცქიტიშვილი კომპანია „სუფთა სამყაროს“ დირექტორი.

ნედლეულის დახარისხების შემდგომი ეტაპი უშუალოდ გადამუშავების პროცესია. კომპანია „კრიალა“ ქართულ ბაზარზე ერთ-ერთია იმ კომპანიებს შორის, რომლებიც ნარჩენების გადამუშავების შედეგად აწარმოებენ ახალ პროდუქტს. მათი ძირითადიდი მიმართულება მაკულატურის გადამუშავებაა, რის შედეგადაც  ჰიგიენურ ქაღალდს აწარმოებენ.

„მაკულატურის გადამუშავებით ვამზადებთ ქაღალდის „ჯუმბოებს“, შემდგომ მისგან მზადდება ტუალეტის ქაღალდი. ასევე გადამუშავებული ნედლეულით  სალარო აპარატი ქაღლდსაც ვამზადებთ. მაკულატურას უკვე გასუფთავებული სახით ვიღებთ და შემდეგ პირდაპირ გადამუშავების პროცესი იწყება. საბოლოო პროდუქტის მისაღებად ნედლეული რამდენიმე ეტაპს გადის, რის შედეგადაც სრულიად ახალი სახით წარდგება გადამუშავებული ნედლეული. დღეს, კომპანია ამუშავებს 300 ტონა მაკულატურას და ამ რაოდენობის მინიმუმ გაორმაგების საშუალება გვაქვს. კომპანაში დასაქმებულია 150 ადამიანი და მათი რაოდენობა ყოველწლიურად იზრდებ,“ – ამბობს ლევან ჭანტურია.

საქართველოში, ნარჩენების გადამუშავების პერიოდი ახლა იწყება. მოქალაქეები, არსებული მცირე წარმოებისა და მოთხოვნის გამო, ამ პროცესს სკეპტიკურად უყურებენ. ფიქრობენ, რომ გადამუშავებული ნედლეულით შექმნილი პოდუქტი უფრო დაბალი ხარისხის არის, მაგრამ ფაქტი, რომ ქვეყანაში ხდება ნაგვის დახარისხებით შეგროვება, გარემოზეც კარგ გავლენას ახდენს და სამომავლოდ წარმოებული პროდუქტის ხარისხიც გაუმჯობესდება.

„კონკრეტულ ინფორმაციას ნარჩენების დახარისხებით შეგროვების და გადამუშავები პროცესზე არ ვფლობ. თუმცა, თავისთავად ვიცი, რომ ხდება ნარჩენების გადამუშავება და არის ადგილები სადაც გროვდება: ქაღალდის ცალკე, ალუმინის ცალკე, მინის ცალკე და ეს ძალიან კარგია, რასაკვირველია. მაგრამ არ ვიცი რამდენად ფართომასშტაბურად ხდება ეს ყველაფერი და კონკრეტულად რამდენი პუნქტია. ჩემთვის, როგორც მოქალაქისთვის, რა თქმა უნდა, ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ნარჩენების გადამუშავებას. რასაკვირველია, როგორც მე ასევე ყველას უნდა, რომ სუფთა და ჯანსაღ ქვეყანაში ვიცხოვროთ. სამწუხაროდ, ჩვენ ქვეყანაში გარემო მაინც ბინძურდება და ევროპის ქვეყნებში მოწინავე ადგილზე ვართ ამ თვალსაზრისით. ეს რა თქმა უნდა, ძალიან ცუდია. თუ დახარისხებით ნარჩენების შეგროვების პუნქტები დაემატება, ჩემი აზრით, ნელ-ნელა გამოსწორდება სიტუაცია და უფრო აქტიურად დავიწყებთ ამ პროცესს და  კარგი იქნება როგორც ჩვენთვის, ასევე ჩვენი ქვეყნისთვის. ვფიქრობ, გადამუშავებული ნარჩენით დამზადებული პროდუქტი უფრო უხარისხოა, იგივე ჰიგიენური ქაღალდი საქართველოში წარმოებული გადამუშავებული ნარჩენით უფრო დაბალი ხარისხის არის ვიდრე სხვა ბრენდების მიერ, ახალი ნედლეულით შექმნილი პროდუქტი. აქტიურად ვერ ვაკვირდები დროის უქონლობის გამო, არის თუ არა ესა თუ ის კონკრეტული პროდუქტი გადამუშავებული ნარჩენებით შექმნილი,“ – გვეუბნება შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სტუდენტი მაგდა ბლუაშვილი.

თანამდროვე სამყაროს უპირველესი ამოცანა ნარჩენების მინიმუმამდე დაყვანაა. მოსახლეობა აიძულებს კომპანიებს მაქსიმალურად შეამცირონ დამატებითი შეფუთვა და ყოველდღიური მოხმარების პროდუქტები, რომლებსაც განსაკუთრებულად ბევრი ნარჩენი აქვს, მაქსიმალურად ეკომეგობრული გახადონ.

ისლანდიის მოსახლეობამ უარი თქვა კბილის პასტებზე, რომლებიც შეფუთვით იყიდება. მწარმოებელმა კომპანიებმა, რომლებიც პროდუქტს აწარმოებენ აშშ-სა და სხვადასხვა ქვეყანაში, იძულებული გახდნენ შეფუთვის გარეშე განეთავსებინათ პროდუქტი დახლებზე. დამატებითი საყოფაცხოვრებო ნარჩენის დაგროვების თავიდან აცილების მიზნით მოსახლეობამ უარი თქვა დამატებით შეფუთვაში მოთავსებული კბილის პასტების შეძენაზე. მოსახლეობის ფართომასშტაბიანი პროტესტის შედეგად ბაზარზე არსებული კბილის პასტების 90% დამატებითი შეფუთვის გარეშე იყიდება. სწორედ, მასგავსი პროტესტით, ისლანდიის მოსახლეობამ შეძლო შეემცირებინა გარემოზე მავნე ზეგავლენა, რაც სამომავლოდ მათი და მომავალი თაობების ჯანმრთელობას არ დააყენებს საფრთხის წინაშე. სწორედ, ისლანდიის მაგალითის გათვალისწინებით, აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთში შეიქმნა პეტიციები, რომლებიც მოუწოდებს სახელმწიფოს აკრძალონ კბილის პასტების დამატებითი შეფუთვით გაყიდვა.

ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო ნარჩენის გადამუშავების ერთ-ერთ საუკეთესო ალტერნატივა სხვა საყოფაცხოვრებო ნივთების შექმნაა. მსგავს პროექტებზე მუშაობენ ევროპის არაერთ ქალაქში. მაგრამ ამ შემთხვევაში, ამსტერდამია სხვებისგან გამორჩეული. ქალაქის ხელისუფლება ყოველწლიურად 1.5 მილიონ კილოგრამ საღეჭ რეზინს აგროვებს, რაც ქალაქის რიგით მეორე მთავარი დამაბინძურებელია, სიგარეტის ნამწვის შემდეგ. სწორედ ამის გათვალისწინებით, რადგან საღეჭი რეზინის ბუნებრივ კომპონტენტებად დაშლას 25-30 წელი სჭირდება ადგილობრივმა აქტივისტებმა გადაწყვიტეს გადაამუშავონ შეგროვებული საღეჭი რეზინი და მისგან დაამზადონ ფეხსაცმელი. სწორედ ასე გაჩნდა ფეხსაცმლის ბრენდი„Gumshoe“, საღეჭი რეზინის ფეხსაცმელი. ბრენდის მთავარი იდეაა ადამიანებს დაანახოს, რამხელა მნიშვნელობა აქვს ნარჩენების სწორად მართვას და როგორ შეიძლება ერთი შეხედვით უსარგებლო „ნაგავს“ კვლავ ვშთაბეროთ სიცოცლე და სრულიად ახლებურად, ახალი ნივთის სახით წარმოვადგინოთ. ეს ყველაფერი გარემოზე მავნე გავლენის თავიდან აცილებასთან ერთად, დამატებით შემოსავლის წყაროდაც შეიძლება ვაქციოთ.

ფოტო: Freepik.

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 12/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე

 

საბადურის საოცარი ტყე

  

ია კვარაცხელია

უკვე აღარავისთვის არის უცხო, რომ საქართველომ თავისი სილამაზითა და ღირსშესანიშნავი ადგილებით მთელი მსოფლიო მოიცვა და გააოცა. ამჯერად, კი მინდა მოგიყვეთ საქართველოს მთიანეთში არსებულ ერთ-ერთ ულამაზეს და ჯადოსნურ ადგილზე „საბადურის საოცარ ტყეზე“, რომელიც ქართველებისთვისაც კი აღმოჩენად იქცა. საბადურის ტყე მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, მცხეთისა და თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს და შედის თბილისის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში. აღსანიშნავია, რომ თბილისის ეროვნული პარკი პირველი პარკია საქართველოში. საბადურის ტყე გამოირჩევა ტურისტული ინფრასტრუქტურით, მოწყობილია ცეცხლის დასანთები, საკარვე და საპიკნიკე ადგილები, რაც უფრო მეტად უწყობს მოსახლეობას ხელს დასვენების დღეები კომფორტულად და ხალისიანად გაატარონ სუფთა ჰაერზე და დატკბნენ მისი სილამაზით.                                                                                                     

საბადურის ტყე ყველა სეზონზე განსაკუთრებული სილამაზით გამოირჩევა. შემოდოგომაზე ფერთა აღრევა ხდება რაც უფრო ჯადოსნურს ხდის, განსაკუთრებით  ზამთარში იგი საოცრებათა სამყაროს გავს, ამ სეზონზე იგი „თეთრ ზღაპრადაც“ კი შეგვიძლია მოვიხსენიოთ, როდესაც თოვლით დაბურულ ტყეში ხვდები და გესმის თოვლის შრაშუნი ფეხქვეშ. სასწაული პეიზაჟით ტკბობა შთაბეჭდილებებისა და ემოციებით სავსე სამყაროში გამოგზაურებს. მისი მონახულება ნებისმიერ დროს არის შესაძლებელი, რადგან დედაქალაქთან საკმაოდ ახლოს მდებარეობს. საბადურის ტყე თბილისიდან 20 კმ-ში იწყება მისი ფართობი დაახლოებით 5125 ჰექტარია. ტყეში ძირითადად წიფლისა და მუხის ხეებია, აგრეთვე სოკოებს უხვად ვხვდებით. ამ საოცრებებით სავსე ტყეში მელიასთან და მგელთან ერთად შველიც ბინადრობს. აღსანიშნავია, რომ სახელის წარმოშობაზე საკმაოდ საინტერესო ვერსია არსებობს: „მე-17 საუკუნეში თურქების ჯარი თიანეთს მოადგა, დაუღამდათ. იქ, სადაც ახლა ტყეა, გაშლილი ველი იყო. მხედართმთავარმა უბრძანა ჯარს, „საბაჰ დურ“, დილამდე აქ გავჩერდეთო. თურქულიად „საბაჰ“ „დილას“, „დურ“ კი „შეჩერებას“ ნიშნავს,“ -აღნიშნა თიანეთის ერთ-ერთმა მაცხოვრებელმა მურადი პაპამ, რომელიც საბადურის ტყეს საკმაოდ კარგად იცნობს.

 საბადურის ტყესთან არც ისე შორს მდებარეობს დაბა თიანეთი, ისიც განსაკუთრებული ისტორიისაა. მისი სახელწოდება ისტორიულ წყაროებში პირველად  IV საუკუნეში ჩნდება. „მოქცევაი ქართლისაის“, თანახმად წმინდა ნინო წობენიდან „გარდავიდა ერწუდ, და დადგა ჟალეთს, დაბისა ედემს და ნათელსცა ერწუ-თიანელთა“. ეს ისტორია კიდევ უფრო საინტერესოს ხდის მას. აგრეთვე XI საუკუნის დასაწყისში კახეთის სამეფოს ცენტრი თიანეთში იყო. თიანეთი მდიდარი რაიონია, როგორც კულტურული ძეგლებით, ასევე ბუნების სილამაზით. აქ მდებარეობს ქართველი პოეტის მირზა გელოვანის სახლ-მუზეუმი. თიანეთში არის არაჩვეულებრივი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი „კუჟანას ბაღი“, სადაც მოწყობილია ბავშვთა გასართობი სივრცეები, აქვეა საფეხბურთო სტადიონიც. ბაღში  ყოველ წელს აგვისტოს თვეში იმართება ღონისძიება „თიანეთობა“, სადაც ტარდება სხვადასხვა ღონისძიებები, „თიანეთობაზე“ სტუმრებს შეუძლიათ დააგემოვნონ მთიანეთის  საფირმო კერძები-ხინკალი, დამბალი ხაჭო და სხვა.

„უკვე ათი წელია თიანეთში ვარ გათხოვილი, გვაქვს სასტუმროს ტიპის სახლი და ყოველ ზაფხულს ოთახებს ვაქირავებთ. მინდა აღვნიშნო, რომ ბოლო წლებში საკმაოდ ბევრი დამსვენებელი დაინტერესდა თიანეთით, რაც ძალიან მახარებს. ტურისტები აღფრთოვანებულები არიან-ხოლმე სტუმართმოყარეობით, ბუნებითა და საკვებით. ჩვენი სახლი წელიწადის ნებისმიერ დროს მზადაა სტუმრების მისაღებად, უკვე ყველამ გაიგო, რომ თიანეთი ზამთარში განსაკუთრებით ლამაზია. მივყვებით სოფლის მეურნეობას, გვყავს ძროხები, ქათმები. ყოველთვის ვიმარაგებ ჩემი დამსვენებლებისათვის ყველს და ხაჭოს რადგან, ზაფხულობით როდესაც დასასვენებლად ჩამოდიან ძალიან დიდი მთხოვნაა ამ კონკრეტულ პროდუქტებზე,“ – გვიყვება 34 წლის ასმათ ფიცხელაური, რომელიც ოჯახთან ერთად თიანეთში აქტიურად არის ჩართული ტურიზმის განვითარებაში.

ასმათისავით ბევრი ადგილობრივი ფიქრობს, რომლებიც იმედოვნებენ, რომ კოვიპანდემიის შემდეგ, როცა ვირუსი დამარცხდება, თიანეთი კვლავ უმასპინძლებს ტურისტებს და უფრო მეტი ადამიანია დაინტერესდება ამ საოცარი ბუნების ხილვით.

ფოტო ავტორის

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on 05/12/2020 დუიმი კატეგორიის გარეშე